centimeter


centimeter 1.0

(Komt na telwoorden doorgaans niet in het meervoud, maar in het enkelvoud voor.)

lengte-eenheid van één honderdste meter of 0,01 meter
Zie ook : meter

Semagram (extra betekenisinformatie)


Een centimeter…

is een lengte-eenheid; is een eenheid

  • [Soort] is een SI-eenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
  • [Functie] wordt gebruikt om lengtes te meten
  • [Waarde] is 0,01 meter; is 0,1 decimeter; is 10 millimeter
  • [Onderscheid of tegenstelling] is honderd keer kleiner dan een meter
  • [Onderscheid of tegenstelling] is tien keer kleiner dan een decimeter
  • [Onderscheid of tegenstelling] is tien keer groter dan een millimeter
  • [Grootheid] is een eenheid van lengte

Algemene voorbeelden


Dagenlang had ze geoefend, op hakken van 12 centimeter hoog.

nrc.next,

Of moeten we misschien nog eens in Bartlehiem terugkomen, wanneer het stormt, hagelt, sneeuwt en er 15 centimeter ijs in de Ie ligt?

ANW pluscorpus, lemma flater,

In bijvoorbeeld het nog geen twintig centimeter hoge paneeltje van Maria met kind bij een fontein uit 1439 (overigens het enige werk van de meester op de tentoonstelling) kun je je voorstellen hoe de herkenbaarheid van de elementen in de voorstelling hielp bij de individuele geloofsbeleving die zich juist in die periode verspreidde.

NRC Handelsblad,

Aan een van de muren hangt een verbleekte foto van minstens 50 bij 60 centimeter grootte, die een jong meisje voorstelt.

De laatste resten tropisch Nederland, W.F. Hermans,

De pop was zo'n dertig centimeter lang en naar Barney dacht ongeveer zeveneneenhalve centimeter breed.

De genesis formule., S. Shagan,

Vaste verbindingen


vierkante centimeter

  1. Vormvariant: cm²

    oppervlakte-eenheid van één tienduizendste vierkante meter of 0,0001 m²
    Zie ook : vierkante meter

    Semagram (extra betekenisinformatie)


    Een vierkante centimeter…

    is een oppervlakte-eenheid; is een eenheid

    • [Soort] is een SI-eenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
    • [Functie] wordt gebruikt om kleine oppervlaktes te meten
    • [Waarde] is 0,0001 vierkante meter; is 0,01 vierkante decimeter; is 100 vierkante millimeter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is tienduizend keer kleiner dan een vierkante meter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is honderd keer kleiner dan een vierkante decimeter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is honderd keer groter dan een vierkante millimeter
    • [Grootheid] is een eenheid van oppervlakte

    Symbool cm²

    Hoewel het beeldscherm nog slechts 256 beeldpunten telt - elk ongeveer een halve vierkante centimeter groot - is de technologie volgens de onderzoekers `klaar' voor een veel hogere resolutie.

    NRC Handelsblad,

kubieke centimeter

  1. Vormvariant: cm³; cc

    volume-eenheid van één miljoenste kubieke meter of 10-6 m³; volume-eenheid van één duizendste liter; milliliter
    Zie ook : liter kubieke meter

    Synoniem: milliliter

    Semagram (extra betekenisinformatie)


    Een kubieke centimeter…

    is een volume-eenheid; is een eenheid

    • [Soort] is een SI-eenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
    • [Functie] wordt gebruikt om kleine volumes te meten
    • [Waarde] is 0,001 liter; is 0,01 deciliter; is 0,1 centiliter; is 1000 microliter
    • [Waarde] is 0,000001 of 10-6 kubieke meter; is 0,001 kubieke decimeter; is 1000 kubieke millimeter
    • [Gelijkheid] is gelijk aan een milliliter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is een miljoen keer kleiner dan een kubieke meter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer kleiner dan een kubieke decimeter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer groter dan een kubieke millimeter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer kleiner dan een liter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is honderd keer kleiner dan een deciliter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is tien keer kleiner dan een centiliter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer groter dan een microliter
    • [Grootheid] is een eenheid van volume

    Symbool cm³; cc

    De kalksteengrot waar het skelet opdook, lag vol geavanceerde stenen jachtwerktuigen. Als de floresiensis die zelf had gebruikt, moest hij over een grote intelligentie beschikken. Maar hoe viel dat te rijmen met zijn geringe herseninhoud: 380 kubieke centimeter, slechts een derde van het onze?

    Trouw,

centimeter per seconde

  1. Vormvariant: cm/s; cm⋅s-1

    snelheidseenheid van één honderste meter per seconde of 0,01 meter per seconde

    Semagram (extra betekenisinformatie)


    Een centimeter per seconde…

    is een snelheidseenheid; is een eenheid

    • [Soort] is een SI-basiseenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
    • [Functie] wordt gebruikt om lage snelheden te meten
    • [Waarde] is 0,01 meter per seconde; is 0,1 decimeter per seconde; is 10 millimeter per seconde
    • [Waarde] is 0,036 kilometer per uur
    • [Onderscheid of tegenstelling] is honderd keer langzamer dan een meter per seconde
    • [Onderscheid of tegenstelling] is tien keer langzamer dan een decimeter per seconde
    • [Onderscheid of tegenstelling] is tien keer sneller dan een millimeter per seconde
    • [Onderscheid of tegenstelling] is 27,78 keer langzamer dan een kilometer per uur
    • [Grootheid] is een eenheid van snelheid

    Symbool cm/s; cm⋅s-1

    Roltrappen hebben doorgaans een snelheid van 50 centimeter per seconde.

    Snippet Domeinencorpus ANW,

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


centimeter 2.0

meetlat of meetlint met een onderverdeling in centimeters

Semagram (extra betekenisinformatie)


Een centimeter…

is een meetlint; is een meetinstrument; is een instrument

  • [Functie] wordt gebruikt om lengtemetingen mee af te lezen, met een precisie tot op centimeters en vaak ook millimeters
  • [Gebruikswijze] wordt gebruikt door hem langs het op te meten object te leggen

    Algemene voorbeelden


    Voor het opmeten van op lengte of dikte gesneden ingrediënten heb ik een centimeter in mijn keuken hangen.

    NRC Handelsblad,

    „Dat maakt niet uit," bromt Cato en legt de opgerolde centimeter in de naaidoos terug.

    Het glazen harnas, Catalijn Claes,

    Dit is te voelen door duim en wijsvinger op de lumbale wervelkolom te plaatsen en aldus de bewegingsexcuries te volgen (handgreep van Schober) of met behulp van een centimeter te meten.

    Patiënt en huisarts. Een leerboek huisartsgeneeskunde., J.C. van Es,

    Als je hem met een centimeter om zijn nek in al zijn deskundigheid bezig zag tussen de balen wollen en kamgaren stoffen, de glanzende voeringen en fournituren, de coquette dassen en flatterende accessoires, die hij altijd in voorraad had en zo verleidelijk kon etaleren, dan zou je niet van hem zeggen dat je te maken had met een man met voornamelijk intellectuele ambities.

    Drie rode rozen: een novelle, Abel J. Herzberg,

    De man klapt met een centimeter, zit met zijn hand aan zijn heupen, drukt het lint tegen zijn buik. 'Een kleine herenmaat,' zegt hij met een flauwe lach.

    Zilver of Het verlies van de onschuld, Adriaan van Dis,

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen