condoleren


condoleren 1.0

iemand zijn deelneming betuigen bij een sterfgeval, hetzij in persoon (mondeling en/of schriftelijk), hetzij via internet (schriftelijk); rouwbeklag betuigen aan iemand, met name aan een nabestaande van een overledene

Semagram


Condoleren…

is een handeling

      Algemene voorbeelden


      Ik ben Z. gaan condoleren toen hij in voorarrest zat en zijn moeder stierf. Dat deed ik omdat hij toen emotioneel heel moeilijk zat.

      NRC,

      Toen zijn vader was overleden, vertelde hij het op straat. Zijn vader en moeder waren niet getrouwd. Er konden dus geen kaartjes worden rond gestuurd. Iedereen op straat condoleerde hem, hij moest elke keer huilen, niet vanwege zijn vader, maar omdat hij geen man kon zijn.

      http://www.boekverslag.com/

      De notaris condoleerde me in drie woorden en ging over tot de orde van de dag. 'Het testament van uw vader luidt als volgt...'. Ik was de enige erfgenaam.

      Mise-en-scène, Axel Bouts,

      Foto: President Clinton, met de ogen vol tranen, condoleert Aren Almon na de gebedsdienst in Oklahoma City.

      NRC,

      Condoleren. U kunt hier een condoleancebericht versturen door op de naam van de overledene te klikken, waarna u het e-mailformulier gebruikt om uw boodschap aan de betreffende familie te zenden.

      http://www.begrafenissen-pues.com/content/main.htm

      Toen de begrafenisplechtigheid afgelopen was, verlieten de aanwezigen in groepjes het kerkhof. Bij de uitgang condoleerde ik Ilse en beloofde haar zo spoedig mogelijk contact op te nemen.

      De stenen toren, Jo Claes,

      'Uw moeder was heel bijzonder,' zei de verpleeghulp nadat ze me had gecondoleerd.

      Mevrouw mijn moeder, Yvonne Keuls,

      Hij onderschrijft de mening van Lange, dat internet een makkelijk middel is om emoties te uiten. Volgens Van den Bout heeft condoleren niet alleen waarde voor de verzenders, maar ook voor de ontvangers. Als men iets ergs overkomt, dan is belangstelling van de ander van belang.

      http://www.nhd.nl/Index/0,4731,,00.html?sHoofdUrl=http%3A%2F%2Fwww.nhd.nl%2FPagina%2F0%2C7106%2C15-1-5905-5906-136965-1322-723605-%2C00.html,

      Combinatiemogelijkheden


      met object


      • de dochters condoleren
      • de familie (van de slachtoffers) condoleren
      • nabestaanden condoleren
      • vrienden (van de slachtoffers) condoleren
      • de weduwe condoleren

      UIik was op de begrafenis aanwezig en betuigde mijn innig medeleven aan de arme weduwe, die er in het zwart, mijn lievelingskleur, zeer bevallig uitzag. Ook de twee dochters condoleerde ik.

      Iks, Johan Van Nijen,

      Om 13.30 uur vertrekt de koninklijke familie per hofauto naar paleis Noordeinde. Ruim 300 genodigden, onder wie de vertegenwoordigers van de buitenlandse vorstenhuizen, zullen daar de familie condoleren.

      Brabants Dagblad,

      Tussen de vele onbekende Nederlanders die de Volendammers op die wijze een hart onder de riem steken zit af en toe ook een bekende landgenoot zoals André Hazes. De zanger van het levenslied mailt het volgende naar het gastenboek van het weekblad Nieuw-Volendam: [...] Ik wil hierbij de familie en vrienden van de slachtoffers condoleren en sterkte toewensen om het verdriet van deze donkere tijd te verwerken."

      http://www.nhd.nl/Index/0,4731,,00.html?sHoofdUrl=http%3A%2F%2Fwww.nhd.nl%2FPagina%2F0%2C7106%2C15-1-5905-5906-136965-1322-723605-%2C00.html,

      De nabestaanden worden zolang de overledene nog niet is begraven ook nog niet gecondoleerd; alle aandacht gaat uit naar de overledene zelf.

      http://users.bart.nl/~heermans/cultuurjoods.htm

      Nadat zij in de pastorie, aan het eind van de queue, eindelijk gelegenheid hadden gekregen de weduwe te condoleren, gingen zij tussen startende auto's door naar het café aan de overkant.

      De aanslag, Harry Mulisch,

      met voorzetselgroep


      Voorzetsel: met

      • condoleren met de dood van iemand
      • condoleren met het overlijden van iemand
      • condoleren met het verlies van iemand

      'Ik condoleer u,' sprak hij plechtig, 'met de dood van uw zoon Erik.'

      De Cock en de moord op melodie, Appie Baantjer,

      Na de seks condoleerde ik Mieke met de dood van haar grootvader.

      De droogte, Herman Brusselmans,

      Ze mag een tijdje bijkomen in het kantoortje van bedrijfsleider, die haar meteen condoleert met het overlijden van haar broer.

      http://www.boekverslag.com/

      'Mag ik u condoleren met het verlies van uw zoon', zei Hannelore een beetje onbeholpen.

      De vijfde macht, Pieter Aspe,

      • condoleren via internet

      Condoleren via internet is een nieuw fenomeen. Vele duizenden mensen betuigen momenteel op deze wijze hun medeleven aan Volendammers die in de nieuwjaarsnacht zijn getroffen door de cafébrand.

      http://www.nhd.nl/Index/0,4731,,00.html?sHoofdUrl=http%3A%2F%2Fwww.nhd.nl%2FPagina%2F0%2C7106%2C15-1-5905-5906-136965-1322-723605-%2C00.html,

      met bijwoord


      • hartelijk condoleren
      • oprecht condoleren

      Hij condoleerde mij hartelijk, hij deed zijn uiterste best zijn stembanden wat te temperen en hij zei zo iets van dat het maar beter zó was.

      Twee vorstinnen en een vorst, R.J. Peskens,

      In Memoirs of a Gangster's Daughter beschrijft Susan Berman hoe zij op de begrafenis van haar vader door een van diens collega's oprecht wordt gecondoleerd met de woorden: "Susie, jouw vader was de grootste gangster die ooit geleefd heeft."

      Viva Las Vegas, Max Pam,

      • mondeling condoleren
      • online condoleren
      • schriftelijk condoleren
      • u condoleren

      De dood ondergingen zij [...], zoals die van buren en verre verwanten. Ze zuchtten bij elke droeve mare, condoleerden mondeling of schriftelijk in de naam van de Vader en de Zoon en haalden meteen een krijtstreeppak en een hoedje met voile uit de mottenballen.

      Sterk water, Marijke Libert,

      Welkom op Condoleren.be, de website voor online condoleren en gedenken.

      http://www.condoleren.be/index.php3?search==0

      Omdat de avondwake geen eucharistieviering is, is er meer mogelijk wat teksten, muziek en andere rituelen betreft. De liturgische regels zijn minder strak. Bij de avondwake is er mogelijkheid om vooraf schriftelijk te condoleren. Veelal is er na de dienst gelegenheid om persoonlijk afscheid te nemen van de overledene.

      http://www.fiddelaers.nl/welkom.html

      Prof. dr. J. van den Bout van de Rijksuniversiteit Utrecht noemt het virtueel condoleren een nieuwe manier, die 'in de tendens past om op een openbare manier kond te doen van rouw'.

      http://www.nhd.nl/Index/0,4731,,00.html?sHoofdUrl=http%3A%2F%2Fwww.nhd.nl%2FPagina%2F0%2C7106%2C15-1-5905-5906-136965-1322-723605-%2C00.html,

      overig


      (Vergelijk de betekenis 1.1.)
      • gelegenheid tot condoleren

      Na de plechtigheid is er gelegenheid tot condoleren in de condoléanceruimte van het crematorium.

      Morgenster, Jaap Scholten,

      Maandag vindt in familiekring de begrafenis plaats. Daaraan voorafgaande is er vanaf half twee gelegenheid tot condoleren in de hervormde kerk in Vollenhove.

      Meppeler Courant,

      • condoleren en gedenken

      Welkom op Condoleren.be, de website voor online condoleren en gedenken.

      http://www.condoleren.be/index.php3?search==0

      Woordfamilie


      Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      • condoleermoment
      • condoleerzaaltje

      condoleren 1.1

      zijn deelneming betuigen aan de nabestaanden van een overledene op een bepaald moment, gedurende een vastgestelde tijd, hetzij bij een begrafenis of crematie, hetzij op een speciaal daarvoor belegde bijeenkomst
      Vaak ook in zelfstandig gebruik ter aanduiding van die periode zelf.

      Semagram


      Condoleren…

      is een handeling

          Algemene voorbeelden


          Gebruik makend van alle stenen, paadjes en overstapjes stroomde en golfde de menigte naar de aula om te condoleren.

          Een weekend in Oostende, Willem Brakman,

          Vanuit de aula werden we naar een koffiekamer met hoge raampjes en potpalmen gedirigeerd. Omdat Roos geen familieleden meer had, kon er in feite niemand gecondoleerd worden.

          De zonnewijzer, Maarten 't Hart,

          Kinderen kunnen de gedachtesprong vaak niet maken van de kist die blijft staan en later in de grond gaat. Wanneer ze er niet bij geweest zijn, hebben ze vaak het idee dat de kist gewoon boven de grond blijft staan. Eventueel ga je tijdens het condoleren of tijdens de koffie even met de kinderen terug om te laten zien dat de kist niet meer in de aula staat (uiteraard voordat de volgende kist er staat).

          http://www.fiddelaers.nl/welkom.html

          Agnes had gedacht dat de crematie een intieme plechtigheid zou worden, maar zag tot haar verbazing steeds meer mensen de aula binnenstromen. Bij het condoleren werd ze geconfronteerd met al lang vergeten ooms, tantes, neven en nichten.

          Niet doen Agnes, Peter van Straaten,

          Hij vond het zeker een karige bedoening, zonder toespraken, zonder het condoleren, iedereen in een rijtje achter elkaar, en zelfs zonder een rijke keuze uit passende treurmuziek bij aanvang, midden en slot.

          In liefdesnaam, Adriaan van der Veen,

          Iedereen staat op, het is tijd om te condoleren, maar ik ken de levenden niet en de doden hebben me niet nodig.

          De doosjesvuller en andere vondsten, Janwillem van de Wetering,

          Tijdens het condoleren tikte de ondernemer haar op de schouder. "Mevrouw, wat moeten we met de as doen?"

          NRC,

          condoleren 2.0

          algemener: iemand zijn deelneming betuigen met iets anders dan een sterfgeval, bijvoorbeeld in het geval van een tegenslag, een teleurstelling, een teleurstellend resultaat e.d.

          Betekenisbetrekking


          generalisering
          Betrokken betekenissen 1.0 : 2.0

          Semagram


          Condoleren…

          is een handeling

              Algemene voorbeelden


              'Mijn dochter is blind geboren,''zei de vrouw, 'daar helpt geen operatie meer aan.' Blind geboren? Dat wierp een ander licht op de zaak. Blind geboren, dat is heel erg. We condoleerden de vrouw. Ze begon te huilen.

              De droogte, Herman Brusselmans,

              Combinatiemogelijkheden


              overig


              • condoleren met iets

              Ze "zou zielsveel van hem kunnen houden" denkt ze voor het huwelijk, en dat zal ze gerust ook wel gedaan hebben, want wat anders kan iemand bewegen om te trouwen met een veertig jaar oudere man die aardig tegen de zeventig begint te lopen, aan depressies lijdt, een enorme viespeuk is (een buurvrouw vraagt Mieke of zij haar niet moet condoleren met dit huwelijk omdat Vestdijks huis zo goed als onbewoonbaar is), een kunstgebit draagt, een zeer vaste en onwrikbare dagindeling heeft en de afgelopen dertig jaar met een andere vrouw heeft samengewoond?

              NRC,