decimeter


decimeter 1.0

(Komt na telwoorden doorgaans niet in het meervoud, maar in het enkelvoud voor.)

lengte-eenheid van één tiende meter of 0,1 meter; 10 centimeter

Semagram (extra betekenisinformatie)


Een decimeter…

is een lengte-eenheid; is een eenheid

  • [Soort] is een SI-eenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
  • [Functie] wordt gebruikt om lengtes te meten
  • [Waarde] is 0,1 meter; is 10 centimeter; is 100 millimeter
  • [Onderscheid of tegenstelling] is tien keer kleiner dan een meter
  • [Onderscheid of tegenstelling] is tien keer groter dan een centimeter
  • [Onderscheid of tegenstelling] is honderd keer groter dan een millimeter
  • [Grootheid] is een eenheid van lengte

Algemene voorbeelden


De vissen hier, zo luidde zijn theorie, leven ver van de beschaving, zij zwemmen als het ware nog in de Steentijd. Een spinner is voor deze vissen veel te modern, zij staan er naar te kijken als een Papoea naar een straaljager. Hier past eenvoudig visgerei, recht door zee, vaste hengel, geaasd met worm. Hij had daarom uit een berk een vaste hengel vervaardigd en enige wormen uit de grond gespit, wat veel moeite kostte daar de bodem op een diepte van enkele decimeters nog stijf bevroren bleek.

Vissen & vissen. Ervaringen van een visserijbioloog en sportvisser., R. Boddeke,

De waterspitsmuis is de grootste Europese spitsmuizensoort. Hij kan wel een decimeter lang worden, de staart niet meegerekend. De waterspitsmuizen van Texel zijn behalve in hun biotoopkeus ook uniek doordat ze als een mol grijszwart gekleurd zijn, een kleurvorm die op het vasteland heel zeldzaam is.

Trouw,

Al bij het betreden van de werkplaats, in een lager in de vallei gelegen bijgebouwtje, ontdekte Jones het model dat hem van het begin af aan voor ogen had gestaan. Vier ronde platen, de onderste met een doorsnede van een halve meter en de bovenste niet groter dan een schoteltje, met elkaar verbonden door ranke zuiltjes van anderhalve decimeter hoog en bedekt met een rijk versierde, bedrieglijk echte taartlaag.

Amins wedding-cake en andere verhalen., Th. Ruyter,

Het stond verbazend gek. Zijn dochtertje zei hetzelfde. En oma verklaarde het ook, nadat ze haar bril had opgezet om de broek beter te kunnen bekijken. Die was zeker een decimeter te lang, misschien nog wel meer."Wil jij de broek wat korter maken?" vroeg meneer Kortman aan zijn vrouw."Nee hoor", zei deze, "dan had je maar niet zo onverstandig moeten zijn door een broek te kopen zonder die eerst te passen."

Van hier en daar en overal 6,

Vaste verbindingen


vierkante decimeter

  1. Vormvariant: dm²

    oppervlakte-eenheid van één honderdste vierkante meter of 0,01 m²
    Zie ook : vierkante meter

    Semagram (extra betekenisinformatie)


    Een vierkante decimeter…

    is een oppervlakte-eenheid; is een eenheid

    • [Soort] is een SI-eenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
    • [Functie] wordt gebruikt om oppervlaktes te meten
    • [Waarde] is 0,01 vierkante meter; is 100 vierkante centimeter; is 10.000 vierkante millimeter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is honderd keer kleiner dan een vierkante meter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is honderd keer groter dan een vierkante centimeter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is tienduizend keer groter dan een vierkante millimeter
    • [Grootheid] is een eenheid van oppervlakte

    Symbool dm²

    In totaal neemt de restauratie 150 werkdagen in beslag. Per dag kunnen de restaurateurs een vierkante decimeter afwerken. Het einde is voorzien voor september 2012.

    Het Nieuwsblad,

kubieke decimeter

  1. Vormvariant: dm³

    volume-eenheid van één duizendste kubieke meter of 0,001 m³; liter
    Zie ook : liter kubieke meter

    Synoniem: liter

    Semagram (extra betekenisinformatie)


    Een kubieke decimeter…

    is een volume-eenheid; is een eenheid

    • [Soort] is een SI-eenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
    • [Functie] wordt gebruikt om volumes te meten
    • [Waarde] is, 0,001 kiloliter; is 0,01 hectoliter; is 0,1 decaliter; is 10 deciliter; is 100 centiliter; is 1000 milliliter
    • [Waarde] is 0,001 kubieke meter; is 1000 kubieke centimeter; 1.000.000 of 106 kubieke millimeter
    • [Gelijkheid] is gelijk aan een liter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer kleiner dan een kubieke meter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer groter dan een kubieke centimeter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is miljoen keer groter dan een kubieke millimeter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer kleiner dan een kiloliter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is honderd keer kleiner dan een hectoliter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is tien keer kleiner dan een decaliter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is tien keer groter dan een deciliter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is honderd keer groter dan een centiliter
    • [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer groter dan een milliliter
    • [Grootheid] is een eenheid van volume

    Symbool dm³

    Op het Theo Thijssen-instituut, de Utrechtse pabo, zitten op maandagochtend twee meisjes en een docent gebogen over een kubieke decimeter van hout. Hoeveel er daarvan in een kubieke meter gaan, is de vraag. De eerste gok, tien, is fout. De tweede, honderd, ook. Pas als rekendocent Konstant Ciach de omvang van een kubieke meter met grote armgebaren aanschouwelijk maakt, valt het kwartje. 'Duizend. Wow. Dat had ik niet gedacht.'

    de Volkskrant,

Woordfamilie


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen