epo 1.0
Semagram (extra betekenisinformatie)
Epo…
is een stof
- [Groep] behoort tot de eiwithormonen
- [Functie] dient in kunstmatige vorm om bij nierinsufficiëntie en bloedarmoede rode bloedlichaampjes aan te maken en zo de zuurstofopname te vergroten; dient bij duursporten, zoals wielrennen, als dopingmiddel
- [Herkomst of oorsprong] wordt als lichaamseigen eiwithormoon vooral aangemaakt door de nieren
- [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is een natuurlijke, lichaamseigen stof, maar ook een kunstmatig geproduceerde, niet-lichaamseigen stof
- [Behandeling of bewerking] wordt als dopingmiddel met behulp van een injectienaald in de bloedbaan gebracht
- [Werking of functionering] zorgt voor de aanmaak van rode bloedlichaampjes en daardoor voor een grotere zuurstofopname
- [Legitimiteit] is in duursporten als dopingmiddel verboden
Algemene voorbeelden
Epo (erythropoïetine) wordt in de medische wereld gebruikt bij nierinsufficiëntie en bloedarmoede, en verhoogt het aantal rode bloedlichaampjes wat op zijn beurt de opname van zuurstof vergroot.
Epo geldt als het wondermiddel in de sportwereld. Het is een synthetische stof die via een spuit in het bloed gebracht wordt. De stof bevordert de aanmaak van rode bloedlichaampjes, waardoor de zuurstofopnamecapaciteit toeneemt.
Zelfs Marco Pantani, de bekendste 'dupe' van de onrechtstreekse epo-tests via de hematocrietwaarde, reageerde opgelucht vanuit de rustende Giro-karavaan. "Eindelijk zal er duidelijkheid en doorzichtigheid zijn wat epo betreft. De ware kampioenen kunnen weer opstaan."
"Het woord epo ligt op de lippen en gaat gemakkelijk rond." "Wij weten allemaal al jaren dat epo een bijzonder groot probleem is. Het is mijn mening dat de sportwereld zeer ongerust aan het worden is. Men heeft de zaken niet meer onder controle", zegt Roelandt, die wordt bijgetreden door collega Kenny De Meirleir.
Het centrum voor Sportwetenschap en Sportgeneeskunde van het AIS heeft een test op punt gesteld voor erytropoëtine (epo), een hormoon dat het uithoudingsvermogen bevordert.
NESP heet het nieuwe wondermiddel, dat ongeveer hetzelfde doet als erythropoietine (epo) maar dan veel beter.
De Italiaanse tv-zender Canale 5 heeft onderzoek gedaan naar het gebruik van NESP (darbepoietin alfa) en is van mening dat wielrenners, maar waarschijnlijk dus ook wel andere duursporters, al enige tijd enthousiast experimenteren met het nieuwe eiwit. Dat is volgens Giorgio Lambertenghi, specialist in het Milanese Maggiore-ziekenhuis, twintig keer sterker dan epo en drie keer zo lang werkzaam.
In een Franse tv-uitzending heeft Gilles Delion, oud-winnaar van de Ronde van Lombardije en thans actief als mountainbiker, gesteld dat epo sinds twee, drie jaar algemeen ingeburgerd is in het peloton.
"Samen met epo zijn groeihormonen het meest verspreide dopingproduct", zegde dokter Jacques Rogge op de 45ste algemene vergadering van de Europese Vereniging van Nationale Olympische Comités (ACNOE) in Kopenhagen.
De firma Amgen brengt nesp (Novel Erithropoiesis Stimulating Protein) of darbepoetin alfa sinds maart 2001 op de markt onder de naam Aranesp. Het middel wordt gebruikt voor nier- en kankerpatiënten en zorgt, net zoals het 'zusterproduct' epo, voor de aanmaak van rode bloedcellen. Het product wordt gemaakt door middel van genetische manipulatie van de cellen in de eierstokken van de Chinese hamster. Hoewel het sterk lijkt op epo zijn er toch verschillen. Wie een epo-kuur volgt, moet zich om de twee dagen een dosis toedienen. Bovendien zorgt dit voor schommelingen in de hematocrietwaarden.
Hoe minder injecties er nodig zijn, hoe kleiner de kans dat je betrapt wordt bij een controle. Het hemoglobine- en hematocrietniveau blijft acht dagen op de gewenste waarde en maakt geen bokkensprongen zoals met epo.
De bloedtest controleert verschillende parameters, zoals hematocriet- en hemoglobinewaarden. Stijgingen kunnen op dopinggebruik wijzen. De urinetest, die achteraf gebeurt, kan de dopingmolecule herkennen. Voor nesp is dit zelfs makkelijker dan bij epo, omdat de molecule proteïneachtig en artificieel is en niet door het lichaam zelf kan worden aangemaakt.
Experimenten hebben aangetoond dat een verblijf in de hypobare tent, waarin een generator de zuurstofvoorraad regelt, hetzelfde effect heeft als de beruchte bloeddoping (epo).
Het Laboratoire National du Dépistage de Dopage (LNDD) van Châtenay-Malabry (bij Parijs) deed aan het Franse ministerie van Jeugd en Sport kond van een grote doorbraak in de dopingstrijd. Het was klaar met een nieuwe, sluitende methode om het gebruik van lichaamsvreemd erytropoëtine (epo) aan te tonen via de urine.
Combinatiemogelijkheden
als object bij een werkwoord
- epo bevatten
Ten tweede vragen we aan het LNDD 220 urinestalen, waarvan er een onbekend aantal epo bevat, dubbelblind te onderzoeken met correct resultaat.
- epo detecteren
- epo opsporen
Een comitee van experten kwam de voorbije dagen samen om de test te bespreken, die door de Italiaanse professor Conconi ontworpen werd om het gebruik van het befaamde dopingprodukt epo te detecteren.
Volgens onze landgenoot, prins Alexandre de Mérode, gaat het om een methode om epo in urinestalen op te sporen.
- epo gebruiken
- geen epo gebruiken
"Wat we wel gaan doen is urinestalen anoniem invriezen om, als onze test waterdicht is, ze te testen op epo-gebruik. Pas dan zullen we een basis hebben om te zeggen of vijf of tachtig procent - zoals sommigen wat gratuit beweren - van de atleten in Atlanta epo gebruikte", lacht de Mérode.
"Toen ik bij de profs debuteerde zei mijn ploegleider dat je nooit bij de eerste vijftig in de ranking komt als je geen epo gebruikt."
Het Openbaar Ministerie lijkt op de eerste dag van het TVM-proces in Reims over stevige bewijzen te beschikken dat er binnen de TVM-ploeg wel degelijk epo is gebruikt tijdens de Tour de France van drie jaar geleden. Oud-ploegleider Cees Priem, voormalig ploegarts Andrej Michailov en verzorger Jan Moors staan in Frankrijk terecht op verdenking van onder meer het importeren, vervoeren en in het bezit hebben van verdovende middelen.
- epo geven
Je zag en hoorde hoe renners bij de ploegdokters aankloppen: "Morgen is het klimmen, dan heb ik wat Kena nodig" - de afkorting van Kenakort, een corticosteroïde. Of: "Mah, dottore, geef mij een beetje epo."
- epo nemen
Leblanc zei te hebben gebruikt om het evenwicht met andere renners in het peloton te herstellen. "Zonder doping eindigde ik als vijfde in een wedstrijd. Ik moest dus wel epo nemen. Ik bracht mijn hematocriet op 47 tot 48", aldus Leblanc.
met adjectief ervoor
- artificieel epo
- kunstmatige epo
- lichaamseigen epo
- natuurlijke epo
In Parijs werd in 2000 een urinetest op punt gesteld die toelaat lichaamseigen epo van artificieel epo te onderscheiden.
"Wat epo betreft zitten we wellicht dichtst bij een oplossing via gewone urinemonsters. Er is een methode die het verschil tussen natuurlijke en kunstmatige epo kan aantonen, maar het zal nog zes maanden duren vooraleer ze honderd procent op punt staat", aldus de Mérode.
met adjectivisch voltooid deelwoord
- toegediende epo
"Er worden geregeld gezondheidsproblemen gemeld bij volwassen wielrenners en daarom is er een grote angst gegroeid", meent De Meirleir. "Men mag niet vergeten dat hier gewerkt wordt met zeer krachtige geneesmiddelen. Dat de toegediende epo en groeihormonen op een niet-natuurlijke wijze worden aangemaakt en dat het risico op zware nevenwerkingen bijzonder groot is."
in voorzetselgroep
- naar epo zoeken
- de zoektocht naar epo
In Sydney zoeken dopingcontroleurs voor het eerst naar epo.
"We willen een uitbreiding van de zoektocht naar epo naar alle wedstrijden op de internationale kalender."
- iemand op epo testen
Tijdens de spelen zullen alle deelnemers op epo worden getest.
- (het) debat over epo
Oproep Franse wielerbonzen heropent debat over gebruik van epo en groeihormoon.
- de discussie rond epo
Bugno, Fondriest, Cipollini en hun collega's willen met name de opnieuw opgelaaide discussie rond epo openbreken.
- de strijd tegen epo
Nog vóór Milaan-Sanremo, de eerste Wereldbekerwedstrijd van het seizoen, wil de Internationale Wielerunie (UCI) uitpakken met de eerste bloedcontroles in de strijd tegen het beruchte epo.
- zijn toevlucht nemen tot epo
Menthéour overweegt nu om een rechtsgeding in te spannen tegen de Internationale Wielren Unie. "Ik ben geen bedrieger", riep de Breton. "Voor mijn fans, voor het hele Franse wielerpubliek word ik nu te kijk gezet als degene die zijn toevlucht heeft genomen tot epo. Dat is niet fair, dat is eerroof. Ik kan en zal het er niet bij laten."
- het gebruik van epo
- de opsporing van epo
De kroonprins toonde zich verheugd over de mogelijkheden om bij de Olympische Spelen in Sydney het gebruik van epo tegen te gaan, al gebeurt dat op beperkte schaal met slechts driehonderd controles.
Marathonschaatser Thom van Beek uit Stompwijk is betrapt op het gebruik van epo. Schaatsbond KNSB heeft dat woensdagavond laten weten op basis van de resultaten van twee analyses van een urinemonster.
Het voorstel werd al snel toegejuicht door Hein Verbruggen, voorzitter van de Internationale Wielerunie (UCI). Ook hij wil de dopingcontrole verscherpen, in het bijzonder voor de opsporing van epo.
- de opvolger van epo
Nesp zou de opvolger van epo worden, en zou - in tegenstelling tot epo - nog niet opspoorbaar zijn. Maar daar misrekenden Johann Mühlegg, Larisa Lazutina en Olga Danilova zich op de Spelen in Salt Lake City in. In plaats van sporthelden moeten ze nu als dopingzondaars door het leven; en hun gouden medaille kunnen ze inleveren.
- de productie van epo
Erytropoëtine is een hormoon dat de aanmaak van rode bloedcellen door het lichaam bevordert. Het wordt, onder normale omstandigheden, voor 90% in de nieren geproduceerd. Het is oorspronkelijk op de markt gebracht als geneesmiddel voor patiënten bij wie de aanmaak van rode bloedcellen sterk verminderd is, of bij wie de natuurlijke productie van erytropoëtine onvoldoende is. Men kan hierbij denken aan kankerpatiënten die chemokuren ondergaan en waarbij een ernstig tekort aan rode bloedcellen kan ontstaan doordat de chemotherapeutica de bloedcellen versneld afbreken, of men kan denken aan nieraandoeningen waarbij de productie van epo verminderd kan worden.
- niet vies zijn van epo
In het dossier wordt ook gewag gemaakt van een Belgische arts die in het rapport van Donati niet bij naam wordt genoemd maar omschreven wordt als "een dokter wiens naam in eigen land verbonden wordt aan doping in het milieu van de paardensport en die niet vies is van epo."
- opsporingsmethodes voor epo
Onafhankelijk van mekaar zijn Zweedse en Italiaanse onderzoekers opsporingsmethodes voor epo aan het ontwikkelen.
- zonder epo
Ook Richard Virenque degradeerde van berggeit tot bergmarmot toen hij het zonder epo moest stellen.
Zijn verklaringen bevestigen die van gewezen werelduurrecordhouder Graeme Obree die anderhalve week geleden in een Frans magazine stelde dat je zonder epo wel nog kan koersen, maar niet meer kan winnen.
met substantief ervoor
- het dopingproduct epo
- het verboden middel epo
Een comitee van experten kwam de voorbije dagen samen om de test te bespreken, die door de Italiaanse professor Conconi ontworpen werd om het gebruik van het befaamde dopingprodukt epo te detecteren.
De arts Françoise Bressolle, als deskundige opgeroepen door de Franse justitie, zegt bij vier TVM-renners sporen gevonden te hebben die wijzen op het gebruik van het verboden middel epo.
- grote hoeveelheden epo
Sandro Donati, wiens rapport door de bonzen van het Coni eerst omschreven werd als "niet grondig genoeg" en "te algemeen" maar thans wel ernstig wordt genomen, verwijst ook naar een mysterieus voorval in de loop van de maand mei van vorig jaar. Hij kreeg toen een tip van de Nas, de Italiaanse antidrug-brigade, dat grote hoeveelheden epo vanuit Ferrara verstuurd werden naar Griekenland.
- een shot epo
Je palmares voor het einde van het jaar nog een stevige shot epo toedienen? Het kan! Voor de laatste maanden van het jaar hebben we gezorgd voor een uitgebreid aanbod grottochten en activiteiten.
met ander, nevengeschikt substantief
- epo en groeihormoon
- epo en groeihormonen
In Atlanta werden tijdens de recente Olympische Spelen slechts twee atleten betrapt, net zoals er in Frankrijk nauwelijks 1,61 procent van de dopingcontroles vorig jaar positief was, wat volgens bepaalde specialisten enkel bewijst dat de sportwereld uitweek naar epo en groeihormoon.
"Over hooguit een paar maanden slagen wij er in epo en groeihormonen op te sporen via urine-onderzoek", herhaalde Rogge zondag tijdens de Sportmiddag op TV1.
Begin van de week wilden de drie Franse wielerbobo's alle geruchten, verdachtmakingen en het automatisch gelegde verband tussen wielrennen en doping keren met hun open brief aan de Franse minister van Sport, Guy Drut, en de voorzitter van de Internationale Wielerunie, Hein Verbruggen. Zij hadden dus absoluut niet de bedoeling te zeggen dat het dopinggebruik in hun sport alarmerend hoog was, maar dat lijkt wel de interpretatie [...]. Het woord valt voortdurend, maar het blijft bij suggesties. Er zijn geen bewijzen en dat kan ook moeilijk. Want de twee op dit moment volgens insiders meest gebruikte dopingproducten - epo en groeihormoon - zijn niet op te sporen.
- doping en epo
Met een opgedreven strijd tegen doping en epo in het bijzonder wil Bugno de recente "bezoedeling" van het wielermilieu een halt toeroepen.
Woordfamilie
Als deel van een afleiding
Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen
EPO 2.0
(media, communicatie en telecommunicatie; ICT)
Semagram (extra betekenisinformatie)
Een EPO…
is een locatie
- [Functie] dient om gegevens te presenteren en te bewerken
- [Plaats] is een locatie op internet
- [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is afgeschermd
Algemene voorbeelden
Inmiddels is er een uitgebreide markt ontstaan met blog-software die gebouwd is met open protocollen en formaten [...]. De blog-software biedt een speciale elektronische publiceeromgeving (EPO). De updates van een site worden via FTP verstuurd.
In het onderwijs wordt meer en meer gebruik gemaakt van elektronische leeromgevingen (ELO's). Voor de uitgeverswereld worden elektronische publiceeromgevingen (EPO's) ontwikkeld [...] en voor het bedrijfsleven werden al in een vroeg stadium e-commerce omgevingen op de markt gezet om het online bestellen van goederen en diensten te faciliteren.
Online wetenschappelijke teksten worden verspreid middels een meer of minder geavanceerde elektronische publiceeromgeving (EPO). Een EPO is een afgebakende virtuele ruimte waarin wetenschappelijke documenten worden gepresenteerd, becommentarieerd, geactualiseerd, gemodificeerd, aangevuld, gearchiveerd, en verbonden aan verwante uiteenzettingen (of aan verwante begrippen, hypothesen, bewijsvoeringen en data). Zo'n afgebakende virtuele publicatieruimte wordt — bij gebrek aan een betere term — een elektronisch tijdschrift genoemd.
Elektronische publicatieomgeving (EPO). Structurering van wetenschappelijke informatie. We hebben gezien waarom de huidige zoekmachines, die gebruik maken van de techniek van trefwoorden, ongeschikt zijn voor het gedetailleerde type zoeken dat de wetenschappelijke gemeenschap nodig heeft. Met behulp van XML en andere geavanceerde webtalen kan de structurering van wetenschappelijk materiaal op een hoger plan worden georganiseerd. Hierdoor wordt het voor webagents makkelijker om kernaspecten van wetenschappelijke documenten te vinden.
EPO 3.0
(politiek en bestuur; recht en misdaad)
Semagram (extra betekenisinformatie)
EPO…
is een organisatie
- [Functie] dient om de octrooien van aangesloten lidstaten te regelen en beschermen
- [Plaats] heeft zijn hoofdkantoor in München en nevenvestigingen in Rijswijk, Berlijn, Brussel en Wenen
- [Tijd] is opgericht in 1977
- [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is een Europese organisatie
- [Organisatie en organisatiewijze] is een zelfstandige Europese organisatie die geen deel uitmaakt van de Europese Unie
Algemene voorbeelden
Het Europees Octrooibureau (EOB, in het Engels EPO: European Patent Office) is een orgaan van de Europese Octrooi Organisatie dat belast is met de uitvoering van het Europees Octrooiverdrag.
Het blijft mogelijk om octrooi te krijgen op nieuwe planten. Het Europees Octrooibureau (EPO) heeft een oproep van onder andere maatschappelijke organisaties zoals Greenpeace en No Patents On Seeds om octrooien op planten te verbieden niet gehonoreerd.
Ongeveer 10 jaar geleden is bij Vepa de stap gezet naar de ontwikkeling van een eigen bureauprogramma, naast het uitgebreide stoelen- en tafelprogramma. Inmiddels heeft Vepa vijf complete bureaulijnen. Daarnaast heeft Vepa zich gespecialiseerd in het ontwikkelen van bureaus die geheel beantwoorden aan de specificaties van de eindgebruiker. Dit heeft geresulteerd in speciale bureaulijnen voor o.a. Groene Land/Achmea verzekeringen, European Patent Office (EPO) en I.B.M.