grammofoonplaat


grammofoonplaat 1.0

afbeelding

Bron: Karrattul
( Publiek domein )

zwarte schijf van vinyl of bakeliet die aan twee kanten groeven bevat waarin geluid, doorgaans muziek, is vastgelegd, dat met behulp van een platenspeler beluisterd kan worden

Semagram


Een grammofoonplaat…

is een plaat

  • [Uiterlijk] is doorgaans zwart; heeft een gat in het midden
  • [Vorm] is rond
  • [Materiaal] is gemaakt van vinyl of bakeliet

    Algemene voorbeelden


    Men vergeet licht dat de grammofoonplaat al ruim honderd jaar oud is. In 1901 verschenen de eerste 78-toerenplaten en de long-playing was er al in 1948. Duizenden werken zijn uitgegeven en sommige daarvan zijn werkelijk legendarisch. Voor de klankkwaliteit moet je het niet laten.

    De Standaard,

    Edo slentert achter hem aan. In de ruime woonkamer neemt zijn oom ook nog de rol van onderhoudende gastheer op zich. Hij legt een grammofoonplaat op de pick-up, beschaafde gitaarmuziek, biedt hem whisky aan en een sigaartje.

    Opwaaiende zomerjurken, Oek de Jong,

    In een interview in 1991, bij de première van het fraaie orkestwerk De Hemel, klaagde Peter Schat dat er geen muziek meer van hem op de plaat verkrijgbaar was, nadat Donemus zijn grammofoonplaten in de ramsj had gedaan (enkele verdwaalde stukken op verzamel-cd's met Nederlandse muziek telde hij niet mee).

    NRC,

    Ik probeerde van het leven te genieten, maar hoedde me voor hartstocht; ik hechtte aan comfort, maar verzamelde geen aardse goederen - een uitzondering maakte ik voor boeken en grammofoonplaten.

    Alles wat het geval is, Milo Anstadt,

    Combinatiemogelijkheden


    als object bij een werkwoord


    • grammofoonplaten beluisteren
    • grammofoonplaten draaien

    Op je wollen sokken schuifel je naar de hoek van de kamer waar de platenspeler staat. Die gebruik je nog om de vele oude grammofoonplaten te beluisteren waarvan je geen afstand kunt doen.

    Twee levens, Stefan Brijs,

    Heinzel liep naar een kast waar een ingebouwde grammofoon stond. Even later klonk uit de luidspreker een gitaar, gesteund door uitroepen. "Ik draai altijd wat grammofoonplaten op mijn lezingen."

    Heeresma helemaal, Heere Heeresma,

    met adjectief ervoor


    • oude grammofoonplaten

    Je staat op. Op je wollen sokken schuifel je naar de hoek van de kamer waar de platenspeler staat. Die gebruik je nog om de vele oude grammofoonplaten te beluisteren waarvan je geen afstand kunt doen. Zoals Dido and Aeneas van Henry Purcell met Janet Baker in de rol van de Carthaagse koningin. Een opname uit 1961. Grijs gedraaid en krakend als de vloer waarover je nu loopt, maar nooit vond je een mooiere uitvoering dan deze.

    Twee levens, Stefan Brijs,

    met voorzetselgroep


    Voorzetsel: in

    • grammofoonplaten in (versleten bruine) hoezen
    • grammofoonplaten in de hoezen

    In de kelder vond hij onderhoudsapparatuur voor de cv-ketels, tientallen oude grammofoonplaten in versleten bruine hoezen, vazen en feestkleedjes, uit elkaar geschroefde radio's.

    Franklin, Thomas Lieske,

    Na drie maanden begon het te betijen. Er moest toch weer gewerkt worden, geld verdiend, orde op zaken gesteld. Men perste pantalons, schraapte kelen, borg de grammofoonplaten in de hoezen, plaatste zich achter bureaus, naaimachines en werkbanken, kom, aan de slag.

    De nymfentrein en andere verhalen, Herman Pieter de Boer,

    Voorzetsel: met

    • grammofoonplaat met klassieke muziek
    • grammofoonplaat met krontjongmuziek
    • grammofoonplaat met speeches van Hitler

    Toen ik vervolgens op zoek ging naar grammofoonplaten met klassieke muziek geschikt om tijdens het schrijven het straatrumoer buiten te houden, bleek ik al spoedig bezig met het bijeenslepen van hele oeuvres van grote componisten.

    Engelenplaque, A.F.Th. van der Heijden,

    'Ik ben toch óók Hongaar!' zei Russische Kor terwijl hij een nieuwe grammofoonplaat met krontjongmuziek op de draaischijf legde en de koffergrammofoon opdraaide.

    De Hunnen. Dl. 3: Vrede, Jan Cremer,

    Lotsof kwam haast als vanzelf terecht bij de Nederlandse psychiater Jan Bastiaans (1917-1997), die wereldwijd furore had gemaakt met zijn LSD-therapieën voor getraumatiseerde oorlogsslachtoffers. Terwijl de LSD de patiënt liet hallucineren, draaide Bastiaans grammofoonplaten met opzwepende speeches van Hitler, zodat de patiënt de traumatische ervaringen kon herbeleven en uiteindelijk verwerken.

    De Groene Amsterdammer,

    in voorzetselgroep


    • dozen met oude grammofoonplaten

    Een appartement in een souterrain [...]. Cassetterecorders, televisietoestellen, lampen, buffetten, tapes, stapels geluidsinstallaties, boxen en dozen met oude grammofoonplaten staan her en der verspreid opgestapeld.

    NRC,

    met substantief ervoor


    • een stapel grammofoonplaten
    • een verzameling grammofoonplaten

    Ze hurkt bij een stapel grammofoonplaten. Zonder er ook maar een uit zijn hoes te halen, kiest ze er snel vijf uit en houdt die omhoog. "Hoeveel is dat?"

    NRC,

    Hij voelde zich prettig in het bovenkamertje waar zijn vader een kleine verzameling grammofoonplaten koesterde, bestemd voor een kreunende pick-up met een bolle kop en een naald zo dik als de doornen aan een rozestruik.

    Het beleg van Brussel, Frans Verleyen,

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen