nanometer 1.0
(techniek en technologie; natuurkunde en astronomie; wetenschap. Komt na telwoorden doorgaans niet in het meervoud, maar in het enkelvoud voor.)
Semagram (extra betekenisinformatie)
Een nanometer…
is een lengte-eenheid; is een eenheid
- [Soort] is een SI-eenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
- [Functie] wordt gebruikt om zeer kleine lengtes te meten
- [Waarde] is 0,000000001 of 10-9 meter; is 0,001 micrometer; is 1000 picometer
- [Waarde] is tien ångström
- [Gelijkheid] is gelijk aan een millimicron
- [Onderscheid of tegenstelling] is een miljard keer kleiner dan een meter
- [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer kleiner dan een micrometer
- [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer groter dan een picometer
- [Grootheid] is een eenheid van lengte
| Symbool | nm |
|---|
Algemene voorbeelden
We speuren met (deels zelfgemaakte) high-tech microscopen het brein af. Nanometer voor nanometer.
Op de muggenogen zit een patroon van kleine pilaartjes van 100 nanometer (0,0001 millimeter) breed die ongeveer 50 nanometer uit elkaar staan. Doordat ze zo dicht bij elkaar staan blijven zelfs kleine condensdruppels op de pilaartjes liggen. Ze hechten zich niet aan het oppervlak en glijden er makkelijk van af. Er ontstaat dan geen condens. Muggen zien daardoor ook in mistig weer goed.
Het ontwikkelbudget piekte afgelopen jaar op 1,1 miljard euro en ASML bouwt machines die soms meer dan 100 miljoen euro kosten. Die bedragen zullen alleen maar groeien; dat is de prijs voor het werken op de vierkante nanometer – een miljardste van een meter.
Intel chips zijn nu gebaseerd op verbindingen van 14 nanometer.
Vaste verbindingen
vierkante nanometer
-
Vormvariant: nm²
oppervlakte-eenheid van één triljoenste vierkante meter of 10-18 m²Zie ook : vierkante meterSemagram (extra betekenisinformatie)
Een vierkante nanometer…
is een oppervlakte-eenheid; is een eenheid
- [Soort] is een SI-eenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
- [Functie] wordt gebruikt om zeer kleine oppervlaktes te meten
- [Waarde] is 0,000000000000000001 of 10-18 vierkante meter; is 0,000001 of 10-6 vierkante micrometer; is 1.000.000 of 106 vierkante picometer
- [Onderscheid of tegenstelling] is een triljoen keer kleiner dan een vierkante meter
- [Onderscheid of tegenstelling] is een miljoen keer kleiner dan een vierkante micrometer
- [Onderscheid of tegenstelling] is een miljoen keer groter dan een vierkante picometer
- [Grootheid] is een eenheid van oppervlakte
Symbool nm² Het ontwikkelbudget piekte afgelopen jaar op 1,1 miljard euro en ASML bouwt machines die soms meer dan 100 miljoen euro kosten. Die bedragen zullen alleen maar groeien; dat is de prijs voor het werken op de vierkante nanometer – een miljardste van een meter.
kubieke nanometer
-
Vormvariant: nm³
volume-eenheid van één quadriljardste kubieke meter of 10-27 m³; volume-eenheid van één quadriljoenste liter of 10-24 liter; yoctoliterSynoniem: yoctoliter
Semagram (extra betekenisinformatie)
Een kubieke nanometer…
is een volume-eenheid; is een eenheid
- [Soort] is een SI-eenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
- [Functie] wordt gebruikt om zeer kleine volumes te meten
- [Waarde] is 0,000000000000000000000001 of 10-24 liter; is 0,001 zeptoliter; is 1000 rontoliter
- [Waarde] is 0,000000000000000000000000001 of 10-27 kubieke meter; is 0,000000001 of 10-9 kubieke micrometer; is 1.000.000.000 of 109 kubieke picometer
- [Gelijkheid] is gelijk aan een yoctoliter
- [Onderscheid of tegenstelling] is een quadriljard keer kleiner dan een kubieke meter
- [Onderscheid of tegenstelling] is een miljard keer kleiner dan een kubieke micrometer
- [Onderscheid of tegenstelling] is een miljard keer groter dan een kubieke picometer
- [Onderscheid of tegenstelling] is een quadriljoen keer kleiner dan een liter
- [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer kleiner dan een zeptoliter
- [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer groter dan een rontoliter
- [Grootheid] is een eenheid van volume
Symbool nm³ Leg vier atomen op een rijtje en je hebt ongeveer een nanometer (behalve van heel kleine atomen zoals die van waterstof, daarvan passen er met wat duw- en trekwerk tien in een nanometer). Een kubieke nanometer is ongeveer het volume van een flinke molecule.
nanometer per seconde
-
Vormvariant: nm/s; nm⋅s-1
(wetenschap)snelheidseenheid van één miljardste meter per seconde of 10-9 meter per secondeZie ook : meter per secondeSemagram (extra betekenisinformatie)
Een nanometer per seconde…
is een snelheidseenheid; is een eenheid
- [Soort] is een SI-basiseenheid, een eenheid binnen het Système international d'unités (het Internationale Stelsel van Eenheden)
- [Functie] wordt gebruikt om zeer lage snelheden te meten
- [Waarde] is 0,000000001 of 10-9 meter per seconde; is 0,001 micrometer per seconde; is 1000 picometer per seconde
- [Waarde] is 0,0000000036 of 3,6×10-9 kilometer per uur
- [Onderscheid of tegenstelling] is een miljard keer langzamer dan een meter per seconde
- [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer langzamer dan een micrometer per seconde
- [Onderscheid of tegenstelling] is duizend keer sneller dan een picometer per seconde
- [Onderscheid of tegenstelling] is 277.777.777,78 keer langzamer dan een kilometer per uur
- [Grootheid] is een eenheid van snelheid
Symbool nm/s; nm⋅s-1 De chipmachines 'schrijven' lijntjes van 27 nanometer dun. Ter vergelijking: een menselijke haar is 50.000 nanometer dik en groeit 3 nanometer per seconde.