spreekt-uitmotie


spreekt-uitmotie 1.0

(politiek en bestuur; neologisme)

motie waarin een of meer leden van een vertegenwoordigend orgaan, meestal de Tweede Kamer, een uitspraak doen die geen bindende gevolgen heeft, maar bedoeld is om een standpunt, wens of oordeel kenbaar te maken

Semagram (extra betekenisinformatie)


Een spreekt-uitmotie…

is een motie

  • [Doel of bestemming] heeft vooral als doel zelf een goede indruk op de achterban en andere kiezers te maken en andere partijen te dwingen een bepaald standpunt in te nemen
  • [Functie] dient om een standpunt, wens of oordeel kenbaar te maken
  • [Tijd] wordt vaak ingediend in verkiezingstijd
  • [Behandeling of bewerking] wordt in stemming gebracht in de eigen vergadering en dan hetzij aangenomen, hetzij verworpen

Algemene voorbeelden


'Natuurlijk moeten Joodse studenten en leerkrachten zich veilig voelen... Tegelijkertijd is ons standpunt over spreekt-uit-moties helder. Hoewel wij de lading delen, zullen wij deze motie dus niet steunen.'

de Volkskrant,

Het CDA heeft als principe dat de partij het aantal moties wil beperken omdat ze volgens de partij vaak niet bijdragen aan beleidsveranderingen en wel veel tijd en administratie kosten. Moties waarbij de Kamer alleen maar een wens uitspreekt, de zogenaamde spreekt-uit-moties, steunt het CDA daarom sowieso niet. Kamerlid Boswijk legde gisteren weer uit waarom het CDA tegen de 'spreekt-uit-motie' ging stemmen, al vindt de partij natuurlijk dat Joodse studenten en medewerkers zich veilig moeten voelen.

https://nos.nl/collectie/14002/artikel/2584855-politieke-partijen-vrezen-bolletjesterreur-op-laatste-kamerdag,

Zo'n reces geeft extra tijd om campagne te voeren in het land, maar het slaat de Kamer ook een belangrijk wapen uit handen: de campagnemotie. Die stond eerder bekend als 'de twittermotie'. Of, in Haags jargon: de 'spreekt-uit-motie'. Die moties zijn niet gericht op regeringsbeleid, maar slingeren slechts een boodschap het land in. [...] De indiener kan er mooie sier mee maken op de sociale media, en intussen electorale concurrenten aan de schandpaal nagelen als die tegen zo'n motie stemmen: kijk nou eens wat zij vinden!

de Volkskrant,

Tegenwoordig worden heel vaak spreekt uit moties ingediend die niet de bedoeling hebben om het beleid te veranderen of een probleem op te lossen. 'Spreekt-uit'-moties zijn enkel bedoeld om je eigen standpunt nog een keer te communiceren en daarmee andere partijen aan te vallen. [...] In een 'spreekt-uit'-motie spreekt de Tweede Kamer zich ergens over uit zonder dat er beleid mee wordt aangepast in de werkelijkheid. Steeds vaker zijn deze moties vooral bedoeld om andere fracties klem te zetten of het eigen standpunt nogmaals te communiceren.

https://www.cda.nl/moties/

Hij onderscheidt twee functies van een motie: Kamerleden kunnen beleid bijsturen met een oproep aan het kabinet, of ze kunnen andere fracties dwingen stelling te nemen (de zogeheten 'spreekt-uit-motie').

de Volkskrant,

Etymologie


Aard herkomst inheems woord
Vroegste datering 2021
Bijzonderheden Het woord wordt wel beschouwd als 'Haags jargon', maar duikt sinds 2025 steeds vaker in de media op.
Samenhangende woorden (betekenis) bolletjesterreur; campagnemotie; gratisbiermotie; motiediarree; motieplafond; twittermotie