ananas


ananas 1.0

afbeelding

Source: Fredrik Sandén
(CC BY-NC 2.0)

grote, kegelvormige vrucht van de tropische ananasplant met een harde, geschubde, geelgroene tot oranjebruine schil, aan de bovenkant een bundel bladen met scherpe punten en binnenin geel en sappig vruchtvlees, dat aangenaam smaakt en ruikt

Semagram


Een ananas…

is een vrucht; is voedsel

  • [Geur] ruikt aangenaam
  • [Kleur] heeft een geelgroene tot oranjebruine schil; heeft geel vruchtvlees
  • [Omvang concreet] is vergeleken bij andere vruchten groot
  • [Smaak] smaakt aangenaam en iets zuur
  • [Uiterlijk] heeft een harde, geschubde schil, een kroon met bladen met scherpe punten; heeft geel vruchtvlees
  • [Vorm] is kegelvormig
  • [Functie] is fruit; wordt vers gegeten, maar ook uit blik; wordt gebruikt in gerechten, met name nagerechten, en voor het maken van sap
  • [Bereiding] wordt geschild en daarna in schijven of plakken en vaak ook in kleinere stukjes gesneden
  • [Herkomst of oorsprong] is de vrucht van de ananasplant
  • [Voortbrenging] wordt als consumptieproduct gekweekt
  • [Plaats van herkomst] is van oorsprong afkomstig uit de tropen, uit Midden-Amerika en Zuid-Amerika, maar wordt al heel lang in Europa in broeikassen gekweekt
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is eigenlijk een schijnvrucht, omdat de vruchtbeginsels van de afzonderlijke bloemen bij rijping de dikke as van de aar ingroeien, waardoor de afzonderlijke vruchtjes samengroeien tot een grote vrucht
  • [Stoffelijke eigenschap algemeen] is sappig

General examples


Groenten en fruit, zoals tomaten, ananassen, aardbeien, paprika's of bananen, worden geplukt voor ze volledig rijp zijn.

http://www.belgobiotech.be/code/page.cfm?id_page=26,

Een ananas is rijp, als de vrucht lekker ruikt en u de bladeren op de kruin gemakkelijk kunt lostrekken.

http://www.hollandsepot.dordt.nl/producten/producten.htm

Zuur fruit: sinaasappels, grapefruit, limoen, citroen, bessen, cranberries, ananas, tomaat.

http://www.vroling.be

Van de verse vruchten worden best de minst zoete uitgekozen; bijvoorbeeld: abrikozen, ananas, kersen, aardbeien, mandarijnen, sinaasappelen, pompelmoezen, perziken, peren, appels en pruimen.

http://www.hrm.be/hrm/Praktijk/Dieet/Hyperlip.htm

Combinations


als object bij een werkwoord


  • een ananas in plakken snijden
  • een ananas in twee snijden
  • een ananas in vier snijden
  • een ananas schillen

De ananas in vier snijden en de harde kern en de schil wegsnijden.

http://www.genietenvanvers.nl/kookboek/nagerechten/000001950f11aca24.html

Snijd de ananas in plakken en verwijder de harde kern.

http://www.hollandsepot.dordt.nl/producten/producten.htm

In de laadbak van een pick-up zit een vrouw behendig ananassen te schillen.

http://www.wereldwijd.be/archief/ww298-42.html,

met adjectief ervoor


  • verse ananassen

Als de Carnival Destiny straks voor de zevendaagse cruise vertrekt, moet er genoeg proviand aan boord zijn om zo'n 120.000 maaltijden te serveren. Dat levert volgend indrukwekkende boodschappenlijstje op: 1.400 kilo ribbetjes [...], 1.430 meloenen, 1.560 verse ananassen, 975 kilo cakemix, 4.100 kilo meel, 810 kilo bakvet, 6.300 flessen frisdrank.

De Standaard,

met substantief ervoor


(Zie ook de combinaties bij 1.2, waar ananas als verzamelnaam wordt gebruikt.)
  • een krat ananassen
  • een partij ananassen

De vrachtwagenbestuurder die de ananassen vervoerde, waarschuwde de politie toen hij sporttassen tussen de kratten ananassen zag liggen.

http://nos.nl/op3/artikel/372603-ananas-en-cocaine-geen-succesvolle-combinatie.html

De politie onderschepte in 2011 en in 2012 twee keer een partij cocaïne, beide keren verstopt in een partij ananassen.

http://www.apeldoorndirect.nl/buzzz/ondernemer-verdacht-van-witwassen_20120617

Word family


Afleidingen


  • ananasje

Samenstellingen met trefwoord als rechterlid


  • vliegerananas

Samenstellingen met trefwoord als linkerlid


  • ananasbereiding
  • ananasblokje
  • ananasboer
  • ananasboerderij
  • ananasgebakje
  • ananasgeur
  • ananasgras
  • ananasjam
  • ananaskers
  • ananaspalm
  • ananasplant
  • ananasplantage
  • ananasroomkaas
  • ananassap
  • ananasschijf
  • ananasshake
  • ananassmaak
  • ananasveld
  • ananasvezel
  • ananasvlaai
  • ananaswijn

ananas 1.1

ananas als stof

Betekenisbetrekking


metonymie
Betrokken betekenissen1.0 : 1.1

Semagram


Ananas…

is een stof

      General examples


      En ze leerde me ook hoe ik lekkere borrelhapjes moest maken, van kaas en ananas en gember of van asperges met ham.

      Het verrotte leven van Floortje Bloem, Yvonne Keuls,

      De ananaskers heeft een complexe smaak waarin enigszins ananas te herkennen is.

      De Standaard,

      Een Chinese maaltijd in het dorpsrestaurant met kippebrochetten en veel ananas.

      Leven op het lemmet, Renee Van Hekken,

      Combinations


      met adjectief ervoor


      • rauwe ananas
      • verse ananas

      Rauwe ananas bevat een enzym dat ervoor zorgt, dat gelatine niet stijf wordt. Gebruik dus voor mousse en pudding ananas uit blik of ananas, die even is gekookt.

      http://www.hollandsepot.dordt.nl/producten/producten.htm

      Haalde bij de Chinees in het dorp een warme maaltijd van kip, chopchoy en verse ananas.

      Leven op het lemmet, Renee Van Hekken,

      met adjectivisch voltooid deelwoord


      • klein gesneden ananas

      Dan doe je er drie eetlepels klein gesneden ananas bij en je roert nog heel even.

      NRC,

      met substantief ervoor


      • een blik ananas
      • een draadje ananas
      • een plak ananas
      • een schijf ananas
      • een schijfje ananas
      • een stukje ananas
      • blokjes ananas
      • partjes ananas
      • stukjes ananas

      We plooiden onze blauwe zeiltjes open en gaven ze een fikse golfslag mee, we zetten onze plastic palmboom op, we openden wat blikken ananas en algauw wentelde het stationsplein zich in een sfeer van olé en aloha.

      Werk, Josse De Pauw,

      Hij wil het niet zeggen, maar zegt dat er een draadje ananas tussen haar tanden is achtergebleven, alleen om te zien of haar tong onderzoekend over haar tanden zal glijden.

      Opwaaiende zomerjurken, Oek de Jong,

      Ik herinnerde me in het bijzonder een hamburger met een schijf ananas erbovenop, en hoe ik bij het verwijderen van de schijf had besloten om nooit meer in Network te komen.

      Eten met Emma, Herman Koch,

      Ze herinnerde zich hoe Edu in het begin haar hart had gestolen door 's avonds bij de wijn blokjes kaas te serveren, niet eens met een stukje gember of ananas erop.

      Blauwbaard, Pauline Slot,

      met voorzetselgroep


      • ananas uit blik

      Zoete eieren bestaan ook, maar daar hoor je niet zoveel over. Zin in een zoet ei? Daar heb je eigenlijk verse ananas bij nodig omdat die naar dure snoepjes smaakt, maar ananas uit blik mag voor deze keer ook.

      NRC,

      in voorzetselgroep


      • met ananas
      • naar ananas smaken

      Alleen al in Lemmer zijn er honderdvijftig soorten, zoals de pizza Hawaï, met ananas, en de IJselmeerpizza.

      NRC,

      Het vruchtvlees smaakt als het gekoeld gegeten wordt naar ananas.

      http://www.botaniewebsite.nl/gatenplant.html,

      ananas 1.2

      ananassen als handelswaar

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.2

      Combinations


      met substantief ervoor


      (Zie ook de combinaties bij 1.0, waar ananas als voorwerpsnaam wordt gebruikt.)
      • een krat ananas
      • een partij ananas
      • een schip ananas

      Worst, lenzen en Spätzle, de Zwabische variant van de noedel, staan op het menu, bovendien een onverhoopt nagerecht: een fruithandelaar heeft enkele kratten ananas geschonken.

      De Standaard,

      De marihuana was verpakt in sigarettendozen en -zakken, verstopt achter een partij ananas.

      NRC,

      Om de actie Roemenië te steunen kreeg Rode Kruis-Antwerpen een schip ananas.

      http://home.tiscali.be/vvllks/rk-heist-o-d-berg.htm

      ananas 1.3

      smaak van ananassen; ananassmaak

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.3

      General examples


      Onze lollies zijn o.a. verkrijgbaar in de volgende smaken: framboos, sinaasappel, citroen, ananas, appel, kers, aardbei, cream, melk, melk/choco, cola, drop, tutti-frutti, cola/citroen, kiwi, mango, passievrucht.

      http://www.crestholland.nl/default2.htm

      ananas 1.4

      geur van ananassen; ananasgeur

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 1.4

      General examples


      Ook verse vruchtengeuren zijn heel populair als geurbakens. Ze komen vaak in combinatie voor met de florale aksenten. In witte wijn ontdekken we zo misschien appel, citroen, pompelmoes, limoen, ananas, abrikoos of banaan, terwijl rode wijn eerder framboos, zwarte bes, cassis, kers, aardbei-indrukken suggereert.

      http://www.underthecork.be/nl/community/abc/inleiding.html

      ananas 2.0

      afbeelding

      Source: Eric Bajart
      (CC BY-SA 3.0)

      plant waaraan de ananas groeit, een tropische plant uit de bromeliafamilie met lange, smalle opstaande bladeren; ananasplant; Ananas comosus

      Betekenisbetrekking


      metonymie
      Betrokken betekenissen1.0 : 2.0

      Semagram


      Een ananas…

      is een plant

      • [Afmeting] wordt ongeveer een meter hoog
      • [Uiterlijk] heeft lange, groene, opstaande bladeren die puntig, dik en stevig zijn
      • [Groeiwijze] heeft als bloeiwijze een aar met een groot aantal bloemen, die elk in een oksel van een schutblad staan
      • [Plaats van herkomst] komt oorspronkelijk uit het zuiden van Brazilië en Paraguay
      • [Product of vrucht] is de plant die ananassen voortbrengt; brengt een ananas per plant voort die in het midden van de plant groeit

      Wetenschappelijke naam: Ananas comosus

      RijkPlantae; Planten
      StamEmbryophyta; Landplanten
      KlasseSpermatopsida; Zaadplanten
      OrdePoales
      FamilieBromeliaceae; Bromeliafamilie
      GeslachtAnanas
      SoortAnanas comosus

      General examples


      De ananas (Ananas comosus) is een tropische plant, oorspronkelijk afkomstig uit Brazilië, Bolivia en Paraguay. De plant behoort tot het geslacht Ananas uit de bromeliafamilie.

      http://nl.wikipedia.org/wiki/Ananas

      Word family


      Afleidingen


      • ananasje