particularisme


particularisme 1.0

neiging om zich sterk te richten op wat voor de eigen groep van belang of kenmerkend is; gerichtheid op de eigen groep

Semagram


Particularisme…

is een houding

  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] wordt gekenmerkt door de gerichtheid op de belangen, opvattingen, waarden, interesses of onderscheidende kenmerken e.d. van de eigen groep
  • [Betrokkene] betreft een groep van personen, vaak binnen een bepaald geografisch gebied
  • [Gevolg of resultaat] leidt tot versnippering en het ondergeschikt maken van algemenere belangen of waarden aan particuliere belangen of waarden
  • [Waardering] wordt vaak negatief gewaardeerd als te beperkt

Algemene voorbeelden


De herformulering van een collectieve identiteit is bezig. Zij gaat gepaard met een intense culturele creativiteit. Nu valt nog te bezien of een en ander het particularisme van enkele bevoorrechte groepjes overstijgt om een gedecultureerde massa mee te trekken op weg naar economische en culturele bloei.

http://home2.pi.be/tmachiel/economie.htm,

Het is daarom onze taak om, gekoppeld aan een relict van ons industrieel erfgoed, kernachtige verhalen te vertellen over verschillende aspecten van ons industrieel verleden. Voor de opbouw van dergelijke, grote verhalen mochten we zeker niet vervallen tot een particularisme waarbij enkel de lokale anekdotiek van tel is. De verhalen moeten een algemene context weergeven zodat iedereen - ook van buiten Oosterzele - er een boodschap aan heeft.

http://www.vcv.be/pdf/1_4/22002/erfgoedinoosterzele.pdf

Het kan immers niet ontkend worden dat particularisme en lokale belangen meer dan eens een invloed hebben op parlementaire discussies over onderwerpen van gewestelijk belang.

De Standaard,

Combinatiemogelijkheden


met adjectief ervoor


  • Hollands particularisme
  • Vlaams particularisme
  • lokale particularismen

In de herdruk van het Groene Boekje zullen de dialectwoorden dan ook moeten verdwijnen, anders blijft het monsterverbond van Hollands en Vlaams particularisme de Nederlandse eenheid tegenwerken.

NRC,

De implosie van de Sovjet-Unie betekende in de meeste republieken de triomf van de "nationale nomenklatura" [...]. Die "nationale bewegingen" worden doorkruist door sterke lokale particularismen. Vanuit Turkije wordt het Pan-Turkisme aangewakkerd, er zijn ook Pan-islamistische stromingen. Economische hervormingen werden vooral doorgevoerd in Kazachstan en Kirgistan.

De Standaard,

particularisme 2.0

het streven van kleine staten of regio's om een zo groot mogelijke mate van zelfbestuur te behouden of te verkrijgen; gerichtheid op autonomie

Betekenisbetrekking


specialisering
Betrokken betekenissen 1.0 : 2.0

Semagram


Particularisme…

is een houding

  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] wordt gekenmerkt door een streven naar zelfbestuur en onafhankelijkheid
  • [Betrokkene] heeft betrekking op kleine staten of regio's

    Algemene voorbeelden


    In de achttiende eeuw liep de modernisering van het staatsapparaat zodanig vast in het particularisme van de gewesten, dat slechts door de Franse bezetters de obstakels op weg naar een moderne eenheidsstaat uit de weg konden worden geruimd [...]. Na de Tweede Wereldoorlog werd steeds duidelijker dat onvoorwaardelijk vasthouden aan nationale soevereiniteit de oplossing van allerlei economische, sociale en politieke problemen die juist een transnationaal karakter hadden, niet bevorderde.

    NRC,

    De referenda over toenadering tot de Europese Unie en tot de Verenigde Naties gaven aan dat de Franstaligen gewonnen zijn voor internationaal engagement. Maar de Duitstaligen, vooral in het historische en geografische hart van Zwitserland, hielden vast aan hun particularisme en neutraliteit, tot ergernis van de Italiaans- en vooral Franstaligen.

    De Standaard,

    Combinatiemogelijkheden


    met adjectief ervoor


    • lokaal particularisme
    • regionaal particularisme

    In zijn [...] boek beschrijft Benjamin Barbers de strijd tussen twee twee antagonistische krachten, die beiden op hun manier de rechtsstaat en de democratie bedreigen: Jihad en McWorld. Jihad. De ene kracht is die van het lokale particularisme. Etnische of religieuze groepen of stammen vechten voor autonomie, voor hun eigenheid. Barber hanteert het begrip dus veel ruimer dan in de oorspronkelijke betekenis de heilige oorlog der islamieten, en hij bespreekt het voorkomen van Jihad in alle werelddelen.

    http://www.ping.be/jvwit/witwBBarber.html

    Een al wat heftiger vorm is het Catalaanse nationalisme in Spanje. Het is interessant dat dit regionale particularisme vaak een soort alliantie poogt aan te gaan met instellingen zoals de Europese Unie, die van iedere democratie gespeend zijn maar eveneens concurrenten zijn van de nationale staat.

    http://www.ping.be/jvwit/witwBBarber.html

    Woordfamilie


    Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • partijparticularisme
    • taalparticularisme
    • wijkparticularisme

    particularisme 3.0

    specifiek, niet algemeen voorkomend kenmerk, bijvoorbeeld een plaatselijk taalkenmerk

    Semagram


    Een particularisme…

    is een kenmerk

    • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is karakteristiek voor een bepaalde groep

      Algemene voorbeelden


      Zijn Duits bleef Praags, d.w.z., vooral nadat Tsjechoslowakije uit het Oostenrijkse keizerrijk was losgekomen: de taal van een minderheid. een enigszins geïsoleerde taal die hij, om niet in dialect te vervallen, idiomatisch armoedig hield, maar die toch niet van particularismen vrij bleef. De funeste Nederlandse gewoonte inheemse schrijvers alleen te waarderen op grond van idioom, geslaagde zinsneden of origineel woordgebruik (een door Karel van het Reve aan Elsschot gewijde beschouwing is hiervan een sterk voorbeeld) en dit dan zonder ook maar enige aandacht aan 's schrijvers visie, probleemstelling en personages te besteden, veroordeelt de slachtoffers onherroepelijk tot de provincie en tot onvertaalbaarheid.

      Klaas kwam niet, W.F. Hermans,