spoetnikmoment 1.0
(neologisme)
Semagram (extra betekenisinformatie)
Een spoetnikmoment…
is een moment
- [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is een historisch moment waarop een opzienbarende gebeurtenis plaatsvindt, vaak op technologisch, wetenschappelijk of geopolitiek vlak
- [Gevolg of resultaat] zorgt voor paniek en dwingt tot actie, vooral bij overheden, bedrijven of wetenschappers, met versnelde innovaties als resultaat
- [Voorbeeld of specimen] is bijvoorbeeld de lancering van ChatGPT of een doorbraak op het gebied van quantumcomputing
Algemene voorbeelden
"Nu al komen er per jaar 90.000 buitenlanders naar China om onze taal te leren", glundert Xu Lin. "Er bruist een waanzinnige Chinahype in veel contreien." De ambitieuze dame is nog lang niet klaar met de wereld: op korte termijn hoopt ze de drijvende kracht te zijn achter honderd instituten. Criticasters spreken smalend van China's 'spoetnikmoment', naar de eerste Russische satelliet die in 1957 in de ruimte gelanceerd werd.
Een spoetnik-moment - zo noemen Amerikanen het ogenblik waarop ze geconfronteerd worden met een uitdaging die hen tot extra inspanningen aanzet. Zoals de Russische spoetnik leidde tot de Amerikaanse maanlandingen. Arianna Huffington beleefde haar spoetnik-moment naar eigen zeggen een paar weken geleden, toen AOL-topman Tim Armstrong voorstelde om haar nieuwsblog The Huffington Post te kopen.
De Verenigde Staten staan voor een tweede "Spoetnik-moment". Dat heeft president Barack Obama gezegd in zijn jaarlijkse State of the Union in het Congres. Na de lancering van die Russische satelliet in 1957 volgde er een golf van innovaties in de States. De fiere Amerikanen maakten zich op voor een ruimteclash met de Sovjet-Unie om de besten te zijn. Dit jaar wil Obama een gelijkaardig effect creëren door in te zetten op hernieuwbare energie en nieuwe technologieën.
Volgens de oud-generaal staat Amerika voor een 'Spoetnikmoment'. Zoals de VS en Rusland in de jaren vijftig en zestig elkaar beconcurreerden in de ruimtevaart, vechten China en Amerika om dominantie in 5G-technologie.
Een 'Spoetnik-moment' heette de lancering van het Russische coronavaccin Sputnik-V, in juni. Het vaccin, vernoemd naar de in 1957 gelanceerde Russische Spoetnik-raket, de eerste in de ruimte. „De Amerikanen waren verrast toen zij de bliepjes van de Spoetnik hoorden. Met het vaccin gaat het net zo. Rusland zal er als eerste zijn", zei Kirill Dmitriëv, hoofd van staatsinvesteringsfonds RDIF, dat de ontwikkeling van het vaccin door het Moskouse Gamaleya-laboratorium financiert.
Verwijzingen naar de geschiedenis doen het altijd goed in de politiek. En dan geldt: hoe langer geleden, hoe beter – want naarmate er meer tijd is verstreken lijken de herinneringen steevast mooier en romantischer dan ze in werkelijkheid waren. De uitroep van de Amerikaanse president Barack Obama tijdens zijn jaarlijkse State of the Union voldeed wat dat betreft ruimschoots. 'Dit is ons Spoetnik-moment!' grijpt mooi terug op een tijd van een overzichtelijke wereld. Maar 2011 is geen 1957.
Etymologie
Aard herkomst | inheems of leenvertaling |
---|---|
Vroegste datering | 2006 |
Brontaal | Engels |
Vorm in brontaal | Sputnik moment |
Betekenis in brontaal | idem |
Benoemingsmotief | Het woord verwijst naar het moment waarop de Sovjet-Unie de Spoetnik 1 lanceerde, de eerste kunstmaan die in een baan om de aarde werd gebracht, op 4 oktober 1957. De lancering maakte duidelijk dat de Sovjets technologisch verder waren dan gedacht, wat leidde tot de ruimtewedloop en de oprichting van NASA. |