kroon


kroon 1.0

afbeelding

Bron: FDV
( CC BY-SA 3.0 )

hoofddeksel van vorsten en andere voorname figuren dat als teken van waardigheid gedragen wordt, vooral bij plechtige gelegenheden

Semagram


Een kroon…

is een hoofddeksel;is een kledingstuk

  • [Afmeting] sluit om het hoofd
  • [Vorm] heeft aan de onderkant een ronde opening voor het hoofd en verschilt aan de bovenkant in vorm
  • [Materiaal] is vaak vervaardigd uit een kostbare stof, bijvoorbeeld goud
  • [Functie] wordt gedragen als teken van waardigheid; dient om het hoofd te bedekken
  • [Waarde] is meestal erg kostbaar
  • [Gebruikswijze] wordt op het hoofd gedragen
  • [Gebruiker] wordt vooral gedragen door vorsten en andere voorname personen, bijvoorbeeld edellieden, kerkelijke leiders en heiligen

Algemene voorbeelden


Van de gezalfde koningen in Europa bestaat er nog slechts één, de Britse. De traditie reikt terug tot Hendrik VIII, die zich van de paus afkeerde. Maar de Britse koningen noemen zich tot vandaag Fides Defensor, verdediger van het geloof - een pauselijke eretitel. Monarchieën als de Scandinavische en de Spaanse hebben ook een Middeleeuwse traditie, maar hebben tegenwoordig de kroning afgeschaft en vervangen door de inhuldiging ofwel beëdiging. De Belgische vorm kent slechts de beëdiging tijdens een feestelijke bijeenkomst van het parlement. Een kroon bestaat niet meer, maar wordt wel gebruikt als symbool op petten en briefpapier.

NRC,

"De keizerin heeft iets heel moois dat het konijn vast wel wil kopen," zei ik tegen mijn broer. "Nou dat valt wel mee, hoor. Het is maar een kroon," zei de keizerin-moeder. Mijn broer liep naar het hemelbed dat achter in de kamer stond. "Meneer Wilfred er is hier een keizerin die een kroon te koop aanbiedt. Voelt u daar iets voor?" hoorde ik mijn broer tegen het konijn zeggen. "Dat hangt van de maat af. Ik heb hoedemaat één-en-een-kwart," hoorde ik het konijn vanuit zijn bed antwoorden.

NRC,

Het in gebronsd metaal uitgevoerde altaar bood in een rondboog boven het tabernakel plaats aan het schrijn. Boven het schrijn hielden twee engelen een kroon vast.

http://www.meertens.knaw.nl/bol/detail.php?typ=cultusobject=37

Combinatiemogelijkheden


als object bij een werkwoord


  • een kroon dragen
  • een kroon ophebben

Ook ik droeg een kroon. We droegen allebei een kroon. Jij werd een koning omdat ik je koningin wou zijn.

Alle verhalen, Kristien Hemmerechts,

Rechts staat de psalmist met een stok in de hand. Met zijn rechterhand wijst hij naar een bed waarop een vrouw ligt. Zij heeft een kroon op het hoofd en heeft een purperen gewaad aan.

http://www.psalminbeeld.nl/Stuttgarter-Psalter/2914/

met adjectief ervoor


  • de gouden kroon
  • de nationale kroon
  • een gouden kroon
  • een nationale kroon

Waar komt de gouden kroon van koning Willem Alexander vandaan. De kroning van Willem Alexander tot koning ligt nog maar een paar maanden achter ons. Miljoenen mensen hebben de kroning live op de televisie bekeken. Niemand heeft er echter erg in gehad dat de kroon van Willem Alexander niet echt was.

http://artikelen.foobie.nl/cultuur-wetenschappen/10870-de-gouden-kroon-van-koning-willem-alexander/

De tentoonstelling Die Krone des Landes: Klosterneuburg und Österreich wil volgend jaar de grote rol illustreren die de Stift Klosterneuburg speelde in de Oostenrijkse historie. De Babenbergse markgraaf Leopold III maakte er sinds de twaalfde eeuw het religieuze centrum van het land van. Sinds Leopolds heiligverklaring groeide het uit tot een druk bedevaartsoord en nationaal heiligdom. Meerdere nationale symbolen komen uit Klosterneuburg. Zo wordt daar sinds 1616 de nationale kroon, de "Oostenrijkse aartshertoghoed" bewaard.

De Standaard,

met voorzetselgroep


Voorzetsel: op

  • de kroon op een hoofd
  • de kroon op het hoofd
  • een kroon op een hoofd
  • een kroon op het hoofd

Op den zuid-oostelijken hoek des gebouws stond, gelijk aan de meeste wethuizen en hallen sinds zestienhonderd, de maagd Maria, kroon op het hoofd, schepter in de hand, kindeken op de arm, de voeten steunend op den leeuw van Vlaanderen.

Het verdriet van België, Hugo Claus,

Voorzetsel: van

  • de kroon van de koning
  • de kroon van Karel de Grote

De in reliëf uitgevoerde scènes zijn met verschillende technieken gemaakt: soms zijn de figuren in zilver en is de achtergrond goudkleurig, dan weer is bijna de hele schaal zilverkleurig en zijn alleen veelzeggende details verguld: de kroon van de koning, de kop van een hert, de oren van een everzwijn.

NRC,

Op welk van mijn prentjes, terwijl ik ze één voor één uit de doos haalde en bekeek en weer schikte en teruglegde? Mijn gedachten klauteren gouden ladders op en neer, vliegensvlug, ijverig, zelfzeker. Ze zoeken, ze speuren, ze trekken alle laden en kastjes van mijn geheugen open, duwen ze weer dicht, zoeken verder. Ze vinden niets. En toch heb ik die kroon ergens op een prentje gezien. De kroon van Karel de Grote.

De reis, Rose Gronon,

in voorzetselgroep


  • getooid met een kroon

In een sfeervolle zaal van "Ons Dorpshuis" werd het Sint Luciafeest gevierd. Deze bijzondere avond werd geopend door de presidente en ze was verheugd dat er ruim 30 dames waren gekomen. Na deze opening kwam de heilige Lucia, getooid met een kroon met daarop 4 kaarsen, de zaal binnen.

Meppeler Courant,

Vaste verbindingen


de kroon der schepping


    Zie: de kroon der schepping

de kroon op een carrière


    Zie: de kroon op een carrière

de kroon op het werk


    Zie: de kroon op het werk

iemand de kroon van het hoofd stoten


    Zie: iemand de kroon van het hoofd stoten

iemand of iets naar de kroon steken


    Zie: iemand of iets naar de kroon steken

iets of iemand spant de kroon


    Zie: iets of iemand spant de kroon

parel aan de kroon


    Zie: parel aan de kroon

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


  • kroonloos
  • kroontje

Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • adelskroon
  • barokkroon
  • beugelkroon
  • bruidkroon
  • bruidskroon
  • burggravenkroon
  • erekroon
  • gravenkroon
  • huwelijkskroon
  • keizerinnenkroon
  • keizerskroon
  • koninginnenkroon
  • koningskroon
  • koperkroon
  • kunstkroon
  • martelaarskroon
  • messingkroon
  • muurkroon
  • opblaaskroon
  • rangkroon
  • rijkskroon
  • rouwkroon
  • sierkroon
  • stedenkroon
  • tsarenkroon
  • vorstinnenkroon
  • votiefkroon

Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


  • kroonadel
  • kroondiamant
  • kroondraagster
  • kroondrager
  • Kroonprijs
  • kroonrand
  • kroonsieraad

kroon 2.0

iets wat op een kroon lijkt, vaak hoofdbedekking die op een kroon lijkt, vooral bij dieren, of een hoofddeksel dat of hoofdversiering die gevormd is als een kroon, of iets anders dat de vorm van een kroon heeft, bijvoorbeeld een gedeelte van een bloem of een plant

Betekenisbetrekking


metafoor
Betrokken betekenissen 1.0 : 2.0

Semagram


Een kroon…

  • [Vorm] is gemodelleerd of gevormd naar een kroon of lijkt vormelijk op een kroon

    Algemene voorbeelden


    Hanipha sloot de ogen, ik dronk van haar aanblik, de wind streelde onze lichamen en bracht kalme beweging in de groene wand van ons veilig nest, ik luisterde naar de kreten van de eksters, de spreeuwen en de fazantenhanen, liefste, fluisterde Hanipha, liefste, en ik vulde haar schoot met madeliefjes, ik legde een margriet op haar navel, ik bedekte haar borsten met boterbloemen en om haar hoofd vlocht ik een kroon van vergeet-mij-nietjes, ze lag daar onbeweeglijk als een schone slaapster, ze wist zich beschermd, ze vertrouwde zich aan mij toe.

    De stoelendans, Paul Koeck,

    Hun kroon, kop, hals, bovenrug en het onderste deel van de duif is blauwgrijs. De eindpunten van de waaier laten wat zilverachtige weerschijn zien. Rond het oog hebben ze een zwarte teugeltekening die van de snavel rond het oog nog verder doorloopt tot iets achter het oog.

    http://www.pigeonsparccleynen.be/index.php/goura/51-blauwe-kroonduif-g-cristata

    Ieder kind is eens in het jaar koning of koningin. Want de troon is alleen bestemd voor jarigen. Er zitten wieltjes onder en als hij rijdt, gaan er belletjes rinkelen. Wie jarig is, krijgt een kroon op en mag op de troon klimmen.

    NRC,

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    • kroontje

    Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • beemdkroon
    • bladerenkroon
    • bladerkroon
    • bladkroon
    • bloemkroon
    • boomkroon
    • bruidkroon
    • bruidskroon
    • cellenkroon
    • doornenkroon
    • doornkroon
    • erekroon
    • haarkroon
    • herfstkroon
    • hibiscuskroon
    • kampioenskroon
    • laurierkroon
    • lauwerkroon
    • lichtkroon
    • luchtkroon
    • martelaarskroon
    • Noorderkroon
    • noorderlichtkroon
    • olijfkroon
    • pinksterkroon
    • rouwkroon
    • sneeuwkroon
    • tandkroon
    • verenkroon
    • vruchtkroon
    • zandkroon
    • zegekroon
    • zonnekroon

    Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • kroonarend
    • kroonbeen
    • kroonboor
    • kroondop
    • kroonduif
    • krooneend
    • kroonether
    • kroongal
    • kroongewricht
    • kroonhert
    • kroonkap
    • kroonkast
    • kroonkievit
    • kroonkraanvogel
    • kroonkruid
    • kroonkurk
    • kroonlamp
    • kroonlantaarn
    • kroonlijst
    • kroonlijster
    • kroonluchter
    • kroonluster
    • kroonmaki
    • kroonparelhoen
    • kroonrand
    • kroonsteen
    • kroontandwiel
    • kroonwiel

    kroon 3.0

    vorst, drager van de kroon, meestal samen met de ministers; regering; groep personen die bestaat uit een koning of koningin en de ministers

    Betekenisbetrekking


    metonymie
    Betrokken betekenissen 1.0 : 3.0

    Semagram


    De kroon…

    is een persoon of groep personen

        Algemene voorbeelden


        Eric Rubbens, vice-premier en minister van voorlichting (CVP), smal van borstkas, waaronder een uitpuilend buikje, geelbleek, zorgelijke trekken, praatte geheimzinnig met Herman van Sleine (CVP), ex-premier, nu echter commissaris van de kroon, zijn bisschoppelijke kaalheid zorgvuldig verborgen onder dwars over het hoofd gekamde haren, kort en gezet van postuur, grijze streepjespantalon zwart colbertjasje, rozet van grootlint in de leopoldsorde - een zeldzame decoratie - ostentatief in het knoopsgat.

        Drugs, Jef Geeraerts,

        Het beleid wordt bepaald door het bestuur dat bestaat uit vertegenwoordigers van de diervoedersector. In dat bestuur hebben vertegenwoordigers van werkgevers- en werknemerszijde zitting namens de organisaties in de diervoedersector. Die bestuurders worden op hun beurt door de eigen leden gekozen. De voorzitter bekleedt een onafhankelijke positie. Hij wordt benoemd door de Kroon.

        http://www.pdv.nl/main.html

        Zoals het nu gaat blijft de burgemeester een door de Kroon benoemde figuur met onevenredig veel invloed.

        Meppeler Courant,

        Combinatiemogelijkheden


        met adjectief ervoor


        • de Britse kroon
        • de Spaanse kroon

        Men vergete immers niet dat de Britse kroon niet alleen in Engeland een constitutionele rol vervult maar dat de Britse koningin het staatshoofd is van Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en een aantal andere staten.

        De Standaard,

        Tentoonstelling: Koninklijke pracht in goud en zijde. Vlaamse wandtapijten van de Spaanse kroon.

        NRC,

        De Mexicaanse politici vochten twee eeuwen lang om de enorme macht van de Kerk in te perken. Zij regeerde samen met de Spaanse kroon tijdens het grootste deel van de 300 jaar dat Mexico een kolonie was.

        De Standaard,

        in voorzetselgroep


        • dienaar van de kroon

        "Het is een groot verschil of je als fractielid een standpunt moet formuleren of als dienaar van de kroon", zegt Nicolaï ten slotte.

        NRC,

        Woordfamilie


        Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


        • kroonbenoemde
        • kroonbenoeming
        • kroonberoep
        • kroonbeslissing
        • kroonbesluit
        • kroondichter
        • kroondienst
        • kroondocent
        • kroondomein
        • kroonfunctie
        • kroongebied
        • kroongeheim
        • kroongeschil
        • kroongezag
        • kroongoederen
        • kroonjuweel
        • kroonkandidaat
        • kroonkeuze
        • kroonkolonie
        • kroonland
        • kroonlid
        • kroonorde
        • kroonoverheid
        • kroonoverleg
        • kroonpositie
        • kroonpretendent
        • kroonprins
        • kroonprinses
        • kroonprocedure
        • kroonraad
        • kroonrechten
        • kroonrede
        • kroonsieraad
        • kroonuitspraak
        • kroonvazal
        • kroonvorst
        • kroonzaal
        • kroonzucht

        kroon 3.1

        bestuursmacht, door de vorst(in) en de verantwoordelijke minister(s) uitgeoefend; bestuursmacht door de regering uitgeoefend

        Betekenisbetrekking


        metonymie
        Betrokken betekenissen 3.0 : 3.1

        Combinatiemogelijkheden


        als object bij een werkwoord


        • de kroon aanvaarden
        • de kroon opgeven

        Tijdens de nacht na het overlijden van Boudewijn, op 31 juli 1993, kwamen de belangrijkste ministers van de regering-Dehaene ook tot het besluit dat Filip op dat ogenblik niet de beste keuze was. Grondwettelijk was hij niet eens aan de beurt. Het was de taak van de eerste minister om prins Albert het koningschap aan te bieden. Vanaf het moment dat deze de kroon aanvaardde, was het probleem van de baan. Dehaene zorgde er wel voor dat er in de koninklijke familie duidelijke afspraken waren, zodat er achteraf geen moeilijkheden zouden ontstaan.

        De Standaard,

        Wallis Simpson, de Amerikaanse voor wie Edward VIII in 1936 de kroon van Engeland opgaf, voerde stiekem onderhandelingen met de nazi's om "ten allen prijze" koningin van Engeland te worden.

        De Standaard,

        met adjectief ervoor


        • de Britse kroon
        • de Franse kroon

        Meer dan de helft van de Australiërs wil de Britse vorst niet langer als staatshoofd. Dat blijkt uit een opiniepeiling die woensdag in de krant The Australian verscheen. Slechts 36 percent van de ondervraagden zei nog onder de Britse kroon te willen vallen.

        De Standaard,

        Binnen enkele decennia heroverden de Frankische katholieke koningen het gebied, waarna het onder de Franse kroon kwam. Maar niet alle gebieden kwamen onder de Franse kroon. De Roussillon bleef deel uitmaken van het Catalaanse rijk, waardoor het tot ver in de 17de eeuw zijn eigen identiteit behield. Zelfs vandaag de dag is de sfeer in dit gebied, dat men nu de Pyrénées Orientales noemt, uitgesproken Catalaans.

        http://www.panoccitania.com/cultuur.html

        met voorzetselgroep


        Voorzetsel: van

        • de kroon van Engeland

        Vrouw van Edward VIII wilde Britse nazi-koningin worden. Wallis Simpson, de Amerikaanse voor wie Edward VIII in 1936 de kroon van Engeland opgaf, voerde stiekem onderhandelingen met de nazi's om "ten allen prijze" koningin van Engeland te worden.

        De Standaard,

        Vaste verbindingen


        de kroon verspelen


          Zie: de kroon verspelen

        Woordfamilie


        Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


        • kroonbeslissing
        • kroonbesluit
        • kroongezag
        • kroonkandidaat
        • kroonzucht

        kroon 4.0

        afbeelding van een kroon, bijvoorbeeld op een wapenschild of een onderscheiding

        Betekenisbetrekking


        metonymie
        Betrokken betekenissen 1.0 : 4.0

        Semagram


        Een kroon…

        is een afbeelding

        • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] is een afbeelding van een kroon

          Algemene voorbeelden


          Goud (geel) verwijst naar het metaal waarvan oorspronkelijk het wapenschild gemaakt of waarmee het bedekt was. Lazuur (blauw) wijst naar de vier blauwe stroken of balken waarmee het gouden schild als herkenningsteken beschilderd was. Samengevat bestaat heraldisch het Diksmuidse blazoen uit een gouden schild beschilderd met vier horizontale blauwe stroken. Een stedekroon topt (bekroont) het schild. Die kroon werd er pas na de fusie van de gemeenten (1-1-1977) aan toegevoegd, maar is eigenlijk niet noodzakelijk. Voorheen betrof het een burggravenkroon. (Vorsten verleenden soms kronen aan steden. Daardoor waren die steden gemachtigd hun schild met een kroon te "toppen" of te "bekronen" en mochten ze de titel van gekroonde stad dragen.)

          http://www.diksmuide.be/stadsprofiel/wapenschild.htm

          Het wapenschild van de republiek Kroatië is een historisch wapen in de vorm van een schild. Het schaakpatroon heeft vijfentwintig afwisselende rode met witte (zilveren) velden, waarbij het links bovenste veld rood is. Boven het schild is een kroon met vijf pieken (vijf kleinere wapenschilden) die van links naar rechts vertegenwoordigen, het oudste bekende Kroatische wapenschild en de wapenschilden van Dubrovnik, Dalmatië, Istrië en Slavonië.

          http://www.rabinfo.be/vlag&wapenschild.htm

          Ik heb een vraag betreffende het onderscheidingsteken voor 6 jaar trouw dienst. Ik heb op dit forum artikelen gevonden over onderscheidingstekens voor trouwe dienst. Als ik het goed begreep werd het onderscheidingsteken in de vorm van een geborduurde W met kroon erop in het leven geroepen ter vervanging van de rode chevrons.

          http://www.onderscheidingenforum.nl/viewtopic.php?f=80&t=3429

          Combinatiemogelijkheden


          met adjectief ervoor


          • een gouden kroon

          Anna borduurde in de dagen daarop 's keizers signatuur met rode draad van koninklijk karmozijn en voorzag het ook nog van een gouden kroon.

          De Standaard,

          Woordfamilie


          Als deel van een afleiding


          • kroontje

          Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


          • adelskroon
          • burggravenkroon
          • helmkroon
          • stedenkroon
          • wapenkroon

          Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


          • kroonadel

          kroon 5.0

          iets wat zeer belangrijk is; iets wat het belangrijkste is
          Alleen in samenstellingen gebruikt.

          Betekenisbetrekking


          metafoor
          Betrokken betekenissen 1.0 : 5.0

          Woordfamilie


          Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


          kroon 6.0

          bovenste gedeelte van iets, bijvoorbeeld van een gebouw; bovengedeelte

          Betekenisbetrekking


          metafoor
          Betrokken betekenissen 1.0 : 6.0

          Semagram


          Een kroon…

          is een gedeelte

          • [Geheel] is een gedeelte van iets, bijvoorbeeld van een gebouw
          • [Plaats] is het bovenste gedeelte van iets

            Algemene voorbeelden


            Al een dag na de spraakmakende gebeurtenis besloot de Stichting tot herbouw van de ranke kroon. Vier jaar en twee maanden later, op 26 maart 1980, werd het nieuwe stuk omhoog getakeld en stevig vastgezet.

            http://www.stichtingbonifatiustoren.nl/frame.htm

            Verder werden de kronen opgeknapt en het gehele interieur van het uit 1641 daterende kerkgebouw geschilderd.

            Meppeler Courant,

            Combinatiemogelijkheden


            met voorzetselgroep


            Voorzetsel: van

            • de kroon van een boom
            • een kroon van een boom

            Het vuur bereikte de kroon van een boom, doofde sissend.

            Engelen van het duister, Jan Siebelink,

            Woordfamilie


            Als deel van een afleiding


            • kroontje

            Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


            • kanteelkroon
            • tandkroon

            Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


            • kroonchakra
            • kroonharen

            kroon 7.0

            bovenste gedeelte van een boom, te weten de takken en de bladeren; kruin

            Betekenisbetrekking


            specialisering
            Betrokken betekenissen 6.0 : 7.0

            Semagram


            Een kroon…

            is een deel

            • [Geheel] is een gedeelte van een boom
            • [Plaats] is het bovenste gedeelte van een boom

              Algemene voorbeelden


              Bij de keuze van de gesteltakken zorgen we voor een voldoende spreiding, zodat alle takken goed belicht worden en de kroon luchtig blijft.

              De Standaard,

              De gevelde boom wordt van kroon en alle zijtakken ontdaan. Dit kunt u doen met een bijltje, hiep of rodax. Sla altijd in de richting van de kroon, schuin in de nerven van het hout.

              http://www.vobula.nl/actief.asp?tab=Zagen,

              Combinatiemogelijkheden


              met adjectief ervoor


              • een dichte kroon

              De stam loopt recht omhoog en loopt niet door tot de top, maar vertakt zich vanaf een bepaald punt in liefst gelijkvormige takken, die in alle richtingen groeien. De vorm van de bebladerde meestal dichte kroon kan rond of ovaal zijn.

              http://www.bonsaiempire.com/

              Woordfamilie


              Als deel van een afleiding


              • kroontje

              Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


              • zijkroon

              Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


              • kronendak
              • kroonblad
              • kroonconditie
              • kroondak
              • kroondiameter
              • kroondoorsnede
              • kroonlaag
              • kroonomvang
              • kroonvolume
              • kroonvorm

              kroon 8.0

              bovenste gedeelte van een bloem of plant

              Betekenisbetrekking


              specialisering
              Betrokken betekenissen 6.0 : 8.0

              Semagram


              Een kroon…

              is een gedeelte

              • [Geheel] is een gedeelte van een bloem of een plant
              • [Plaats] is het bovenste gedeelte van een bloem of plant

                Algemene voorbeelden


                Of zich uit een okselknop een uitloper, ofwel een bloemtros of zelfs een nieuwe kroon ontwikkelt, hangt af van de temperatuur en de lichtintensiteit.

                http://www.ping.be/groenteninfo/aardbei/aardbei4vermeerdering.htm

                Als de kroon en kelkbladeren van een bloem aan het begin van de stijl vastzitten, noemen we het vruchtbeginsel onderstandig.

                http://www.trq.nl/school/B36.php

                Woordfamilie


                Als deel van een afleiding


                • kroontje

                Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                • vruchtkroon
                • zijkroon

                Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                • kroonblaadje
                • kroonblad
                • kroonbuis
                • kroonkafje
                • kroonroest
                • kroonschade

                kroon 9.0

                afbeelding

                Bron: BenTels
                ( Publiek domein )

                bovenste gedeelte van een tand; zichtbare gedeelte van een tand in de mond

                Betekenisbetrekking


                specialisering
                Betrokken betekenissen 6.0 : 9.0

                Semagram


                Een kroon…

                is een gedeelte

                • [Geheel] is een gedeelte van een tand
                • [Plaats] is het bovenste gedeelte van een tand dat zichtbaar is in de mond

                  Algemene voorbeelden


                  Een natuurlijke kies bestaat uit twee gedeelten: een kroon en een wortel.

                  http://www.afscheen.cistron.nl/

                  Kroon: het bovenste deel van de tand. De vorm van de kroon bepaalt de functie van de tand. Snijtanden zijn scherp en beitelvormig om voedsel mee af te bijten. Kiezen hebben een breed en knobbelig oppervlak om voedsel te vermalen.

                  http://www.tandartsenpraktijkmeijer.nl/meijer/20/anatomie_van_tanden.html

                  Het zichtbare gedeelte van een tand, heet de kroon. Het stuk daaronder is de wortel. Daarmee zit de tand vast in de mond.

                  http://wikikids.nl/Tand

                  Woordfamilie


                  Als deel van een afleiding


                  • kroontje

                  Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                  • wolfstandkroon

                  Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                  • kroonbeschadiging
                  • kroonholte

                  kroon 10.0

                  prothese die de kroon van een kies of tand vervangt

                  Betekenisbetrekking


                  metonymie
                  Betrokken betekenissen 9.0: 10.0

                  Semagram


                  Een kroon…

                  is een prothese;is een voorwerp

                  • [Vorm] heeft de vorm van een kapje
                  • [Materiaal] is meestal gemaakt van metaal of porselein
                  • [Functie] wordt gebruikt om een tand of kies de oorspronkelijke vorm en functie weer terug te geven, bijvoorbeeld als de tand of kies verrot is of als de tand of kies beschadigd is; wordt gebruikt als een duurzame vervanging van een natuurlijke kroon
                  • [Bevestiging] wordt over een afgeslepen kies of tand geschoven en vervolgens vastgelijmd
                  • [Betrokkene] wordt meestal geplaatst door de tandarts

                  Algemene voorbeelden


                  Bij een kroon wordt er over de afgeslepen tand een hulsel geplaatst die de buitenkant van de tand vervangt.

                  http://www.gezondheidsnet.nl/

                  Als één enkele tand of kies ontbreekt, bijvoorbeeld door een ongeval, kan in de ontstane ruimte een implantaat worden geplaatst. Op dit implantaat wordt een kroon geplaatst.

                  http://www.implantologie.nl/

                  Wanneer de tand of kies gerestaureerd gaat worden, bijvoorbeeld met een kroon, is het in alle gevallen beter om de wortelpuntontsteking meteen te behandelen.

                  http://www.kaakchirurg.nl/pub/,

                  Combinatiemogelijkheden


                  met adjectief ervoor


                  • een gouden kroon

                  Een zogenaamde occlusale kauwvlakvulling in een molaar bevat 750-1000 mg kwik en heeft een gemiddelde levensduur van 7-9 jaar. Bij het plaatsen van een gouden kroon komen daar nog eens de verschillende componenten van de goudlegering bij.

                  http://www.nvbt.nl

                  met ander, nevengeschikt substantief


                  • (een) kroon of (een) brug
                  • kronen en bruggen

                  Deze plak is de oorzaak van gaatjes in de tand of kies langs de rand van uw kroon of brug en van bloedend tandvlees.

                  http://www.afscheen.cistron.nl/

                  Uiteindelijk beslist u samen met uw tandarts over de kleur die uw kroon of brug moet hebben.

                  http://www.afscheen.cistron.nl/

                  Het onderhoud van uw kroon of brug. De dagelijkse mondhygiëne is bij kronen en bruggen extra belangrijk.

                  http://www.afscheen.cistron.nl/

                  Woordfamilie


                  Als deel van een afleiding


                  • kroontje

                  Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                  • jacketkroon
                  • noodkroon

                  kroon 11.0

                  munteenheid in een aantal Europese landen, te weten Denemarken, IJsland, Noorwegen, Zweden, Tsjechië en de eilandengroep De Faeröer
                  Was in eerste instantie van toepassing op munten waar een kroon op afgebeeld stond, maar is later verschoven en de naam geworden van een munteenheid van verschillende landen.

                  Semagram


                  Een kroon…

                  is een munteenheid;is een eenheid

                  • [Leden] is er in verschillende munten en biljetten die er per land verschillend uitzien
                  • [Plaats] is de officiële munteenheid van de Europese landen Denemarken, IJsland, Noorwegen, Zweden, Tsjechië en de eilandengroep De Faeröer en was vroeger de munteenheid van het Protectoraat Bohemen en Moravië, Estland, Hongarije, Oostenrijk, Slowakije en Tsjecho-Slowakije
                  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] heeft per land een verschillende ISO-code
                  • [Legitimiteit] geldt als wettig betaalmiddel

                  Algemene voorbeelden


                  Essentieel voor het vertrouwen in de nieuwe munt was de garantie van de centrale bank dat zij te allen tijde voor iedere acht kronen één Duitse mark zou betalen.

                  NRC,

                  Dankzij premier Klaus, die de Tsjechische munt probleemloos omwisselbaar maakte voor toeristen, kan je tegenwoordig in taxi's wel kronen kwijt.

                  De Standaard,

                  Wat de wisselkoers betreft, is de kroon de laatste jaren minder aan fluctuaties onderhevig geweest, maar niettemin herhaalt de Raad dat Zweden moet aantonen dat het lang genoeg een passende pariteit tussen de kroon en de euro kan aanhouden zonder dat er zich ernstige spanningen voordoen.

                  http://ue.eu.int/Newsroom/LoadDoc.asp?BID=93=65028==5,

                  Combinatiemogelijkheden


                  met adjectief ervoor


                  • de, een Deense kroon
                  • de, een Estse kroon
                  • de, een Noorse kroon
                  • de, een Tsjechische kroon
                  • de, een Zweedse kroon

                  Behalve de dollar blijft ook de Deense kroon het goed doen, met rendementen van iets minder dan zes procent.

                  De Standaard,

                  Vähi, leider van de Estse Coalitiepartij, is de oud-premier die de radicale economische hervormingen begon en de succesvolle introductie van de Estse kroon voorbereidde.

                  NRC,

                  Een vierpersoonshut met douche en toilet kost 290 kroon of 1.383 fr. per persoon. In de Belgische aanbieding is dat 1.530 frank. Het is dus voordeliger in Noorwegen te boeken en in Noorse kroon te betalen met een internationale betaalkaart.

                  De Standaard,

                  Dollarfanaten die wat meer risico aandurven, kunnen ook de Nieuw-Zeelandse munt proberen. Een voltreffer was de guldenlening van Siemens. Deze emissie werd tevens in Duitse mark en Franse frank uitgegeven (niet vermeld op de lijst) en de drie munten worden over enkele jaren omgezet in euro's. Ook deze obligatie is niet leverbaar. Voor een coupon van ruim 10 procent blijven de beleggers aangewezen op een min of meer exotische munt als de Tsjechische kroon.

                  De Standaard,

                  Eerder deze week waren er geruchten te beluisteren over een op handen zijnde overname van het scheepvaartfonds. De dollar en het pond sterling waren fractionaal lager. De Zweedse kroon herstelde enigszins.

                  NRC,

                  • de harde kroon
                  • een harde kroon

                  De harde kroon werkt stabiliserend op de economie van Estland, maar voor veel burgers betekent het veel hogere prijzen in de winkels.

                  NRC,

                  • een stabiele kroon

                  Zijn Centrumpartij is een verkiezingscoalitie aangegaan met de nieuwe Hervormingspartij van Siim Kallas, de voorzitter van de nationale bank en de chef-architect van de stabiele kroon, een man met een internationaal erkende reputatie op economisch gebied.

                  NRC,

                  Woordfamilie


                  Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                  • wisselkroon

                  kroon 11.1

                  bedrag of geldeenheid ter waarde van één kroon

                  Betekenisbetrekking


                  metonymie
                  Betrokken betekenissen 11.0 : 11.1

                  Semagram


                  Een kroon…

                  is een bedrag

                  • [Waarde] heeft een waarde van één geldeenheid uitgedrukt in de muntsoort kroon

                    Combinatiemogelijkheden


                    met voorzetselgroep


                    Voorzetsel: per

                    • x kroon per maand

                    De ex-officieren krijgen aldus een pensioen van 1500 kroon per maand, drie keer het gemiddelde pensioen van de Esten.

                    NRC,

                    met telwoord ervoor


                    • x duizend kroon
                    • x duizend kronen
                    • x miljard kroon
                    • x miljard kronen
                    • x miljoen kroon
                    • x miljoen kronen
                    • x kroon
                    • x kronen

                    Kotkas heeft het maandsalaris van zijn werknemers stapsgewijs kunnen verhogen van gemiddeld 500 kroon een jaar geleden tot 1.500 kroon nu, zij het dat hij een deel van hen langdurig met vakantie heeft gestuurd, tegen veel geringere betaling.

                    NRC,

                    Tomasson, appartementbezitter in het centrum van Reykjavik, was net op tijd. De dag erna werd Landsbanki onder curatele van de overheid gesteld en mocht elke spaarder nog maar 500 duizend kroon per dag opnemen. 'Mijn moeder heeft het geld onder haar bed gelegd en dinsdag naar de Kaupthing Bank gebracht, dat is de enige bank die nog normaal functioneert.'

                    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/929023/2008/10/08/Sjouwen-met-koffers-spaargeld.dhtml,

                    Het onderzoek heeft ook uitgewezen dat mannen achttien procent meer verdienen dan vrouwen. Daarnaast speelt lengte dus een rol: vrouwen langer dan 1,79 meter verdienen gemiddeld 213 duizend kronen, terwijl vrouwen die kleiner dan 1,65 meter 195 duizend kronen krijgen.

                    http://www.gezondheidsnet.nl/

                    Tsjechische politici hebben de 24 miljard kroon in gedachten al vaarwel gezegd.

                    De Standaard,

                    De Zweedse private sector heeft in 1995 volgens verwachting een financieel overschot van 185 miljard Zweedse kronen. Daar staat een tekort van 161 miljard kronen (10 procent van het BBP) bij de publieke sector tegenover, zodat in totaal een spaaroverschot van 24 miljard kronen resulteert.

                    NRC,

                    De herstructureringskosten liepen op van 530 miljoen kroon tot een miljard kroon, terwijl de buitengewone baten vorig jaar toenamen van 556 miljoen kroon tot 850 miljoen kroon.

                    NRC,

                    Speculatie in vreemde valuta kostte het concern 750 miljoen kronen.

                    NRC,

                    Het orgel werd door de gemeente Dannemora gekocht voor 1500 kronen.

                    Verbroken zwijgen, J. Bernlef,

                    kroon 12.0

                    ((vooral) in België)

                    iets wat als overwinning geldt; overwinning; prijs; titel
                    Vooral bij sportwedstrijden.

                    Betekenisbetrekking


                    metafoor
                    Betrokken betekenissen 1.0 : 12.0

                    Algemene voorbeelden


                    Het gevecht om de kroon wordt een tweestrijd tussen Club Brugge en Lierse.

                    De Standaard,

                    Combinatiemogelijkheden


                    met adjectief ervoor


                    • de Europese kroon
                    • de nationale kroon
                    • een Europese kroon
                    • een nationale kroon

                    De Deen Johnny Bredhal, titelhouder sinds 31 mei 1996, behield in Wenen gemakkelijk zijn Europese kroon in het haangewicht tegen de Oostenrijker Harry Geier.

                    De Standaard,

                    De Mévius, die in november wellicht de RAC Rally rijdt voor Renault, won met 4'24'' voorsprong. Een gouden zaak in het licht van de internationale titel. In de strijd om de nationale kroon ging het tussen Roland Verhoestraete en Roger Boeren. Laatstgenoemde had voor de start 22 punten meer dan de jonge Verhoestraete.

                    De Standaard,

                    Woordfamilie


                    Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


                    • duatlonkroon
                    • kampioenskroon
                    • landskroon
                    • prestatiekroon
                    • topschutterskroon
                    • topscorerskroon
                    • voetbalkroon
                    • WBA-kroon
                    • WBC-kroon
                    • WBO-kroon
                    • wereldkroon
                    • WK-kroon
                    • zwaargewichtkroon