lepel 1.0
Bron:
Tropenmuseum of the Royal Tropical Institute (KIT)
(
CC BY-SA 3.0
)
Semagram (extra betekenisinformatie)
Een lepel…
is een voorwerp
- [Vorm] heeft een ovaalrond blad indien bestemd om mee te eten, te roeren, of vast voedsel op te scheppen, en heeft een diep bolrond blad indien bestemd om vloeibaar voedsel, bv. soep, op te scheppen
- [Deel] bestaat uit een steel met daaraan een blad
- [Materiaal] is van metaal, plastic of een andere kunststof, en als keukengereedschap ook wel van hout; soms is het blad van metaal en de steel van kunststof
- [Geheel] maakt naast de vork en het mes deel uit van het bestek
- [Functie] wordt gebruikt om mee te eten, te roeren, of om eten op te scheppen
Combinatiemogelijkheden
met ander, nevengeschikt substantief
- lepels, vorken en borden
- lepels, vorken en messen
- bord, mok, mes, vork en lepel
- mes, vork en lepel
Op tafel een metalen bord, een mok, mes, vork en lepel.
Een bord blijft rond en alle experimenten in andere richtingen, van ovaal - interessant voor vis - tot vierkant, zijn in het verleden grotendeels mislukt. Idem voor mes, vork en lepel.
Als de nood aan de man komt, hebben we genoeg aan een paar lepels, vorken en borden om de maat te slaan.
Toen stortte het op de vloer, met een ontzettende klap, gekraak van hout, gerinkel van aardewerk, geraas van kletterende lepels, vorken en messen.
Als de nood aan de man komt, hebben we genoeg aan een paar lepels, vorken en borden om de maat te slaan.
Spreekwoorden
Woordfamilie
Als deel van een afleiding
Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen
Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen
lepel 2.0
(neologisme)
Betekenisbetrekking
| Betrokken betekenissen | 1.0 : 2.0 |
|---|
Semagram (extra betekenisinformatie)
Een lepel…
is een representatie
- [Functie] representeert een bepaalde hoeveelheid mentale en/of fysieke energie die iemand nodig heeft voor algemene dagelijkse activiteiten
- [Omvang abstract] staat voor een hoeveelheid mentale en/of fysieke energie, waarvan die hoeveelheid afhankelijk is van de context, de persoon en het moment
- [Betrokkene] wordt door mensen met verschillende beperkingen en/of (chronische) ziekten gebruikt om hun energiebalans te beschrijven
Algemene voorbeelden
Dankzij de lepels maak je zichtbaar waarom jij soms 'nee' zegt of moet rusten. Vaak begrijpen mensen dan beter hoe jij omgaat met je vermoeidheid. En hoe belangrijk het is om slim met je energie om te gaan en keuzes te maken.
Laat ik de theorie op mezelf toepassen (om niet te veralgemenen), en mezelf 12 lepels geven (voor iedere persoon is dit anders). Als ik een slechte dag heb, dan heb ik er bijvoorbeeld van vijf of zes.
Etymologie
| Aard herkomst | leenvertaling |
|---|---|
| Vroegste datering | 2005 |
| Omstandigheden opkomst | De metafoor van de lepel is afkomstig uit het Engelstalige essay "The Spoon Theory", geschreven door Christine Miserandino in 2003. Ze pakt hierin een aantal lepels om de beperkte hoeveelheid energie die ze heeft vanwege de ziekte lupus te representeren en legt voor elke ondernomen activiteit een lepel weg. In 2005 is het essay door Bert Steur vertaald naar het Nederlands en duikt het woord steeds vaker op binnen onder andere de Nederlandstalige gehandicaptenbeweging en allerhande blogs en sociale media. |
| Brontaal | Engels |
| Vorm in brontaal | spoon |
| Betekenis in brontaal | idem |