broodje


broodje 1.0

(weinig gebruikt, voeding)

klein brood
De combinatie klein brood wordt in deze betekenis vaker gebruikt dan broodje.

Semagram


Een broodje…

is een brood; is een zaak

  • [Omvang concreet] is een klein brood

    Hoofdsemagram: brood


    Algemene voorbeelden


    Het Pandabroodje is in 1989 geïntroduceerd in Nederland. Aanvankelijk was het bedoeld als een tijdelijk meergranenbroodje om geld in te zamelen en donateurs te werven voor het Wereld Natuur Fonds. Echter het broodje was zo populair, dat de actieperiode eerste een aantal keren opgerekt is en vervolgens is besloten om er maar helemaal niet meer mee te stoppen.

    http://www.wnf.nl/nl/home/bedrijven/promotionele_acties/

    Grof speltbrood. Broodje zonder tarwegluten enkel spelt. Enkel op vrijdag verkrijgbaar.

    http://www.bakkerij-michielsen.be/michielsen/be/busyrails/actions/ChooseProducts.action;jsessionid=513CDC08558AF53F82457BF171F3884C?addToCart=&_sourcePage=%2Factions%2FChooseProducts.jsp&productVariantId=6903

    Combinatiemogelijkheden


    met adjectief ervoor


    • een bruin broodje
    • een rond broodje
    • een wit broodje

    Louis haastte zich naar Mimi, de bakkerin, die met gekruiste armen in de deuropening van haar winkel stond. 'Een bruin broodje en een wit,' zei zij.

    Het verdriet van België, Hugo Claus,

    Er zijn broodmakers voor ronde en voor vierkante broden. De ronde broden zien er uit als langwerpige buizen. De vierkante daarentegen lijken meer op manueel gebakken broden. Als je de ronde broodjes verticaal gaat snijden, bekom je natuurlijk ook vierkante sneetjes.

    http://www.aveve.be/soezie/ned/broodmachine/tipsaankoop.htm

    Woordfamilie


    Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • granenbroodje
    • krentenbroodje
    • meergranenbroodje
    • pandabroodje
    • roggebroodje
    • stokbroodje
    • sucadebroodje
    • suikerbroodje
    • tarwebroodje
    • tijgerbroodje
    • volkorenbroodje
    • waldkornbroodje

    broodje 2.0

    afbeelding

    Bron: 3268zauber
    (CC BY-SA 3.0)

    afbeelding

    Bron: Martijn van Exel
    (CC BY-SA 2.0)

    (voeding)

    bolletje, puntje, pistoletje of luxebroodje; ook: een dergelijk broodje met beleg; belegd broodje

    Betekenisbetrekking


    specialisering
    Betrokken betekenissen 1.0 : 2.0

    Semagram


    Een broodje…

    is een zaak; is voedsel

    • [Gevoelsindruk] is hard of zacht
    • [Omvang concreet] is een klein broodje, bestemd voor een persoon
    • [Smaak] wordt doorgaans lekkerder gevonden dan een boterham
    • [Vorm] is langwerpig, rond of heeft een andere vorm
    • [Functie] dient als voedsel; wordt gegeten
    • [Plaats] kan gekocht worden bij de bakker of broodjeszaak; kan men eten in een tearoom, lunchroom, eetcafé of restaurant
    • [Behandeling of bewerking] wordt belegd
    • [Omstandigheid] wordt gegeten bij de lunch; wordt gegeven bij koffietafels, bijvoorbeeld op feestjes of uitvaarten
    • [Voorbeeld of specimen] is bijvoorbeeld een kadetje (puntje of bolletje), pistoletje, croissantje, kaiserbroodje

    Algemene voorbeelden


    "Mensen eten steeds minder brood, maar tegelijk kiezen ze meer voor kleingoed als koffiekoeken en alle mogelijke soorten kleine broodjes".

    De Standaard,

    Puntje, wit zacht. Zacht, langwerpig broodje dat op de (bak)plaat wordt gebakken.

    http://www.brood.net/gesc_00.cfm

    Maanzaadbolletje. Krokant wit rond broodje dat is gedecoreerd met maanzaad (blauw zaad).

    http://www.brood.net/gesc_00.cfm

    Shoarma/pitabroodje. Dit is een plat, rond broodje met een zachte korst en een holle binnenkant.

    http://www.brood.net/gesc_00.cfm

    Ik koop een broodje en geen krant. Buiten glimlacht de zon en ik glimlach terug. Ik maak koffie voor mezelf. Het broodje is vers en knapperig. Er komt roomboter, jonge kaas en Engelse marmelade op.

    NRC,

    Tegen lunchtijd staan er een kopje soep, een broodje en een fruitsalade voor u klaar.

    http://www.dorpslogement.nl/lekker%20lui.htm,

    De broodjes belegd met vis zijn een goede keuze voor wat betreft vetzuursamenstelling, maar ze bevatten nog veel vet, dus veel calorieën.

    http://www.diabetes-vdv.be/Diabetes-Info-Magazine/Diabetes-Info-Magazine-2002/Jan-Feb-2002/Voeding-anno-2002.htm,

    Bij elk van deze groepsuitstappen kan je voor de middag een maaltijd reserveren: broodjes of warme maaltijd.

    De Standaard,

    Combinatiemogelijkheden


    als object bij een werkwoord


    • verse broodjes halen
    • een broodje eten
    • een broodje halen
    • een broodje kopen
    • broodjes afbakken
    • broodjes klaarmaken
    • broodjes smeren

    De consument kan de verse broodjes thuis afbakken, waardoor de beleving van zelfgebakken brood wordt versterkt.

    http://www.qualitybakers.nl/default.htm

    Ik zou verse broodjes hebben gehaald bij de bakker.

    Alle verhalen, Kristien Hemmerechts,

    'Ik heb een broodje gegeten, samen met een vriendin,' zei ze, 'en nu ga ik weer, nou ja, naar huis.'

    Mank, Herman Brusselmans,

    Ik kocht een broodje, een krant en de grootste kop koffie die ze hadden en ging aan een tafeltje zitten.

    Crisis four, Andy McNab,

    Ze had een broodje voor me klaargemaakt.

    Anna, Hanna en Johanna, Marianne Fredriksson,

    Overdag stond ik in de smalle broodjeszaak achter de toog koffie in te schenken, broodjes te smeren en huzarensalades te maken.

    De Hunnen. Dl. 3: Vrede, Jan Cremer,

    met adjectief ervoor


    • een bruin broodje
    • een hard broodje
    • een knapperig broodje
    • een lekker broodje
    • een luxe broodje
    • een vers broodje
    • een warm broodje
    • een wit broodje
    • een zacht, wit broodje
    • een hard, bruin broodje
    • verse broodjes
    • warme broodjes

    Hij nam een hap van een knapperig broodje en toen een ferme slok uit een groot glas bier.

    Bulgaar in Wassenaar, Michael Eenhoorn,

    7.45 uur. Opstaan. Douchen. Bo wekken. 8.03 uur. Naar de bakker. Eieren bakken. Ontbijttafel dekken met verse broodjes, jus d'orange en sterke koffie. 8.28 uur. Ontbijten.

    De passievrucht, Karel Glastra van Loon,

    De bakker, wit van het meel en met slaperige ogen, haalde net de warme broodjes uit de oven.

    De verpletterende werkelijkheid en andere verhalen, J.M.A. Biesheuvel,

    Hij heeft nog een kwartier om een kop soep en een warm broodje naar binnen te werken, voordat om twee uur in de plenaire zaal het vragenuurtje en de stemmingen beginnen.

    Meppeler Courant,

    Daarna kwamen de zachte witte broodjes, tijgerbolletjes, maanzaadbolletjes, sesambolletjes of gewone vloerkadetten, het maakte allemaal niet zoveel uit, zolang de binnenkant maar was gevuld met minimaal honderdvijftig gram pekelvlees, lever, tartaar met uitjes, filet américain (vaak ook met uitjes, en soms met dunne plakjes hardgekookt ei), of dikke plakken jonge boerenkaas.

    Eten met Emma, Herman Koch,

    Familie Picknickmand met ontbijt voor 4 personen. [...] Bestaande uit: Luxe witte broodjes in hartvorm, luxe bruine broodjes, croissants, beschuitjes, ontbijtkoek, krentenbollen, vier soorten kaas, drie soorten vleeswaren, roomboter, vier soorten zoetwaren, gerookte zalmfilet, heilbotfilet, kaviaar en toast, verse jus d'orange en fruitsalade, gekookte eitjes, vruchten yoghurt, zakjes espresso koffie en Tea for one, bonbons, een leuk moederdag cadeautje en een mooie roos.

    http://www.ontbijtservice.com/

    met adjectivisch voltooid deelwoord


    • een belegd broodje
    • belegde broodjes

    Bezoekers kunnen ook terecht in de cafetaria voor een belegd broodje, snack en drankje.

    http://www.asz-aalst.be/

    De drie zussen trippelden, met ogen nog dik van het huilen, door de ontvangstzaal van het crematorium. Ze namen de diensters het werk uit handen door zelf rond te gaan met koffie en met schalen vol belegde broodjes en met dozen cigarillo's van het beste merk.

    Het goddelijke monster, Tom Lanoye,

    De viswinkel-traiterie. Naast de verkoop van verse vis worden in dit winkeltype naar verhouding veel traiteursproducten (belegde broodjes, vissoepen, salades, schotels e.d.) aangeboden.

    http://www.pvis.nl/

    Tussen beide zones lag niet enkel een psychologische barrière, maar stond als effectieve buffer een dubbele rij karretjes en kraampjes waar allerlei eetwaar te koop was: belegde broodjes met gehakt, ham, gerookte tong en kaas, maar vooral een heel gamma dorstverwekkende versnaperingen.

    http://www.gentsefeesten.be/geschiedenis/aindex.htm,

    met voorzetselgroep


    Voorzetsel: met

    • een broodje met ham
    • een broodje met kaas

    Op tafel ligt haar broodje met kaas al drie uur onaangeroerd.

    De Standaard,

    Vandaag was het een M.-Propre-getegelde sandwichbar waar een jongen een broodje met ham bestelde voor zijn meisje. Moet er boter op? Nee. Moet er mayonaise op? Niet nodig. Een eitje? Ja, dat mag.

    Acacialaan, Koen Peeters,

    in voorzetselgroep


    • koffie met broodjes
    • soep met broodjes

    Ook hier kent men koffie met cake maar meestal kiest de familie voor koffie met broodjes of een meer uitgebreide koffietafel.

    http://www.fiddelaers.nl/welkom.html

    Ik heb ze maar soep met broodjes aangeboden en de onkosten vergoed.

    Meppeler Courant,

    met substantief erachter


    (Zie verder ook de verbindingen.)
    • een broodje eiersalade
    • een broodje ham
    • een broodje haring
    • een broodje kaas
    • een broodje krab
    • een broodje paté
    • een broodje salami

    De Europeanen eisten een degelijk restaurant waar bij de lunch van een goed glas wijn kon worden genoten. Toen daar van Nederlandse zijde op werd geantwoord dat er niets mis was met een broodje kaas en een kop soep, dreigden de Europeanen Petten geheel te verlaten: Geen wijn? Geen contract!

    Trouw,

    De RuG heeft besloten dat dat basispakket bestaat uit koffie, thee, en een broodje ham of kaas. De RuG heeft al duidelijk gemaakt dat het in ieder geval niet van plan is om dit basispakket uit te breiden met warme maaltijden.

    http://www.studentenkrant.org/modules.php?name=News=article=70

    met adjectief erachter


    • een broodje gezond

    Je probeert de eetpatronen ook wat te sturen door je presentatie: een broodje gezond krijgt een prominentere plaats dan een kroket.

    Reformatorisch Dagblad,

    met ander, nevengeschikt substantief


    • broodjes en koffie
    • verse broodjes en croissants

    Ooit liepen we hier hand in hand over het strand. Met badlakens en een lunchpakket: broodjes en koffie voor u en vruchtensap voor mij.

    Anna, Hanna en Johanna, Marianne Fredriksson,

    Zondag waren volgens de overkoepelende beroepsorganisatie ongeveer 20 procent van de bakkers open. Voor hun deuren vormden zich in Hamburg en Bremen lange rijen klanten die verse broodjes en croissants wilden kopen.

    De Standaard,

    Vaste verbindingen


    als warme broodjes de deur uitvliegen


      Zie: als warme broodjes de deur uit vliegen

    als warme broodjes gaan


      Zie: als warme broodjes gaan

    als warme broodjes over de plank gaan


      Zie: als warme broodjes over de plank gaan

    als warme broodjes over de toonbank gaan


      Zie: als warme broodjes over de toonbank gaan

    als warme broodjes over de toonbank vliegen


      Zie: als warme broodjes over de toonbank vliegen

    als warme broodjes verkopen


      Zie: als warme broodjes verkopen

    als zoete broodjes de deur uitvliegen


      Zie: als zoete broodjes de deur uitvliegen

    als zoete broodjes over de toonbank gaan


      Zie: als zoete broodjes over de toonbank gaan

    als zoete broodjes van de hand gaan


      Zie: als zoete broodjes van de hand gaan

    als zoete broodjes verkopen


      Zie: als zoete broodjes verkopen

    broodje aap


      Zie: broodje aap

    broodje bal


      Zie: broodje bal

    broodje club


      Zie: broodje club

    broodje gezond


      Zie: broodje gezond

    broodje halfom


      Zie: broodje halfom

    broodje hamburger


      Zie: broodje hamburger

    broodje kroket


      Zie: broodje kroket

    broodje shoarma


      Zie: broodje shoarma

    broodje smos


      Zie: broodje smos

    broodje tartaar


      Zie: broodje tartaar

    platte broodjes bakken


      Zie: platte broodjes bakken

    zijn broodje is gebakken


      Zie: zijn broodje is gebakken

    zoete broodjes bakken


      Zie: zoete broodjes bakken

    Woordfamilie


    Als deel van een afleiding


    • minibroodje

    Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • amandelbroodje
    • appelbroodje
    • biobroodje
    • brunchbroodje
    • busbroodje
    • chocoladebroodje
    • falafelbroodje
    • feestbroodje
    • gezondheidsbroodje
    • granenbroodje
    • hamburgerbroodje
    • hubertusbroodje
    • kaiserbroodje
    • kaneelbroodje
    • kaviaarbroodje
    • kipbroodje
    • kloosterbroodje
    • knakworstbroodje
    • koffiebroodje
    • koffietafelbroodje
    • krentenbroodje
    • luxebroodje
    • maanzaadbroodje
    • maïsbroodje
    • meergranenbroodje
    • middagbroodje
    • molenbroodje
    • nierbroodje
    • ontbijtbroodje
    • paasbroodje
    • pitabroodje
    • puddingbroodje
    • puntbroodje
    • roggebroodje
    • saucijzenbroodje
    • shoarmabroodje
    • soepbroodje
    • stokbroodje
    • stoombroodje
    • sucadebroodje
    • suikerbroodje
    • tankstationbroodje
    • tarwebroodje
    • tijgerbroodje
    • vlechtbroodje
    • volkorenbroodje
    • waldkornbroodje
    • wrapbroodje

    Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


    • broodjenuchter
    • broodjesautomaat
    • broodjesbar
    • broodjesbezorger
    • broodjesbuffet
    • broodjesleverancier
    • broodjeslunch
    • broodjesmaaltijd
    • broodjesman
    • broodjessmeerder
    • broodjesverkoper
    • broodjeswinkel
    • broodjeszaak
    • broodjeszak

    broodje 3.0

    afbeelding

    Bron: Szaaman
    (Publiek domein)

    langwerpig stuk goud, koper, e.d.; baar

    Betekenisbetrekking


    metafoor
    Betrokken betekenissen 1.0 : 3.0

    Semagram


    Een broodje…

    is een stuk; is een hoeveelheid; is een zaak

    • [Object betroffen] is een stuk metaal of edelmetaal, bijvoorbeeld goud of koper
    • [Gelijkenis] is een broodvormig stuk; lijkt op een vierkant brood

      Algemene voorbeelden


      Kopererts werd onder andere gewonnen in Chili en Afrika. Verschillende Nederlandse fabrieken smolten het erts om tot zogenaamde 'broodjes'.

      http://www.cultuurwijs.nl/cultuurwijs.nl/cultuurwijs.nl/i000932.html,

      Goud verandert niet van aard, het laat zich even gemakkelijk omvormen tot staven, broodjes of munten.

      NRC,

      Combinatiemogelijkheden


      met substantief erachter


      • een broodje goud
      • een broodje koper
      • een broodje lood
      • een broodje zilver

      Verschillende Nederlandse fabrieken smolten het erts om tot zogenaamde 'broodjes'. Die broodjes koper konden een verschillende samenstelling hebben. Ze konden van zuiver koper zijn, maar werden ook geleverd in mengsels van verschillende metalen. Zo'n mengsel wordt een legering genoemd.

      http://www.cultuurwijs.nl/cultuurwijs.nl/cultuurwijs.nl/i000932.html,

      Aan weerszijde van de schroefas ligt de lading die het schip vervoerde, grote bulten met koperen en loden broodjes. Er werden een paar broodjes koper en lood geborgen.

      http://www.noordzeewrakken.nl/?page_id=82

      De belegger met meer geld in kas kan kiezen voor een broodje zilver, dat is een baar van 31 kilogram.

      http://www.telegraaf.nl/dft/goeroes/guyboscart/20260468/__Zilverkoorts__.html

      Woordfamilie


      Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


      • goudbroodje
      • koperbroodje
      • loodbroodje
      • zilverbroodje