taxi


taxi 1.0

motorvoertuig waarmee passagiers zich naar de gewenste bestemming laten brengen tegen betaling van een ritprijs die doorgaans afhankelijk van de afgelegde afstand op een meter wordt aangegeven; huurvoertuig met chauffeur

Semagram


Een taxi…

is een motorvoertuig; is een voertuig

  • [Deel] is doorgaans voorzien van een meter die het te betalen bedrag voor de afgelegde afstand aangeeft, en heeft op het dak vaak een lichtbalk met het woord "taxi"
  • [Geheel] behoort vaak tot het wagenpark van een taxicentrale
  • [Functie] dient om passagiers te vervoeren
  • [Pad of traject] rijdt het traject naar het door de passagier of passagiers gewenste adres
  • [Afstand] rijdt vaak ritten van betrekkelijk korte afstand
  • [Eigenschap of hoedanigheid algemeen] heeft vaak een opvallende kleur en logo
  • [Gebruikswijze] wordt door de passagier per telefoon opgeroepen, of wordt, indien vrij, op straat tegengehouden, of wordt genomen op een standplaats, bv. voor een station; rijdt tegen betaling, waarbij men een starttarief of instaptarief betaalt, het aantal kilometers tegen het kilometertarief en de benodigde tijd, dan wel een vast tarief per rit of per zone
  • [Wijze] wordt meestal cash of elektronisch met een betaalpas betaald
  • [Bezitter of eigenaar] wordt bestuurd, indien sprake is van bonafide personenvervoer, door een chauffeur die over een vergunning beschikt en die officieel geafficheerde prijzen aanrekent
  • [Voorbeeld of specimen] is vaak een auto of kleine bus

Algemene voorbeelden


Wat zijn de tarieven voor een taxi? De kosten voor een rit met een straattaxi hangen af van: het starttarief, de afstand en de duur van de rit. Voor al deze onderdelen geldt een maximumtarief [...]. Een taxichauffeur mag u een vaste ritprijs aanbieden. Ook mag hij voor aanvullende diensten een toeslag rekenen. Bijvoorbeeld voor het dragen van uw koffers. U moet de vaste prijs of toeslag afspreken voordat de taxirit is begonnen.

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/taxi/vraag-en-antwoord/wat-zijn-de-kosten-voor-een-taxi,

Niet alle particuliere taxi's beschikken over een meter. Indien een taxi geen meter heeft, spreek dan van te voren duidelijk de ritprijs af.

http://www.elmar.nl/informatie/landeninfo/landen/europa/bulgarije/Praktische_Info_5.asp

Het Nederlands Meetinstituut (NMI) gaat namelijk alle zogenaamde 'taxameters' in deze provincie keuren. Dit vloeit voort uit een recente wijziging van de IJkwet. Nederland is één van de laatste landen in Europa dat een dergelijke verplichte keuring invoert. Het Meetinstituut werkt regiogewijs het land af, totdat in augustus 1996 alle Nederlandse taxi's van geijkte taxameters zijn voorzien.

Meppeler Courant,

Honderden Amsterdamse taxi's blijken te zijn uitgerust met een apparaatje dat de kilometerstand kan beïnvloeden.

De Telegraaf,

Combinatiemogelijkheden


als subject bij een werkwoord


  • iemand ergens heen brengen
  • iemand afzetten
  • iemand ophalen

Een taxi brengt je in een kwartiertje naar de binnenstad.

De Standaard,

Een taxi had hem afgezet voor de ingang.

Engelen van het duister, Jan Siebelink,

De vrouw doet op de Deense arbeidsmarkt in geen enkel opzicht onder voor de man. Zo kan het gebeuren dat de taxi die je ver na middernacht ophaalt, bestuurd wordt door een hoogbejaarde, smaakvol geklede dame met een onverwoestbaar permanent, die accentloos Duits en Engels spreekt.

NRC,

  • klaarstaan
  • staan te wachten
  • vastzitten
  • voor de deur staan
  • voorrijden

Ze krijgen de zekerheid dat er altijd een taxi klaar staat om hen te vervoeren.

De Standaard,

Een 89-jarige Meppelse hoorde vorige week dat er voor het bejaardentehuis waarin ze woont, een taxi stond te wachten, die voor transport naar haar dochter in Kampen zou zorgen.

Meppeler Courant,

Taxi's zitten vast in eindeloze files rondom Parijs.

De Standaard,

De hotelreceptie zou ons wekken en ervoor zorgen dat om halfzes de taxi voor de deur stond.

De Standaard,

Billington en vrouw Nicola Jayne [...] stonden enigszins versuft na veertien uur vliegen in de hotellobby, toen een taxi voorreed met de ceremoniemeester.

De Standaard,

als object bij een werkwoord


  • de taxi ergens heen dirigeren

Ik dirigeerde de taxi een eindje voorbij het café op All Saints Road en wandelde behoedzaam terug.

Bezeten van mij, Nicci French,

  • een taxi aanhouden
  • een taxi bellen
  • een taxi bestellen
  • een taxi nemen
  • taxi's inhuren
  • taxi's inzetten

In 'normale' films loopt iemand zijn huis uit en houdt hij direct een taxi aan. Ik laat hem wachten op die taxi.

NRC,

Ik stond van de week voor een hotel te wachten, maar toen er mensen naar Schiphol moesten werd er een andere taxi gebeld.

De Telegraaf,

Wie een taxi wil bestellen moet maar afwachten wat voor auto voor komt rijden en wie achter het stuur zit.

NRC,

Om zes uur nam ik een taxi naar Forrest Hills, een witte joodse buurt in Queens.

NRC,

Her en der werden bussen en taxi's ingezet om de stroom reizigers te verwerken.

De Telegraaf,

Nadat inwoners hadden bericht over een roedel wolven die nabij de lokale school rondhing, werden er taxi's ingehuurd om de kinderen veilig te vervoeren.

De Standaard,

met adjectief ervoor


  • een gewone taxi
  • illegale taxi's
  • officiële taxi's

De teletaxi, die de reiziger van deur tot deur brengt, is iets duurder dan de bus, maar goedkoper dan een gewone taxi.

Provinciale Zeeuwse Courant,

De laatste weken wordt de aankomsthal van Schiphol ontsierd door personen die op nogal opdringerige wijze proberen klanten te winnen voor hun taxibedrijfje. In de meeste gevallen gaat het om illegale taxi's, de zogenoemde snorders.

De Telegraaf,

Sinds kort zijn de Schipholtaxi's hun monopoliepositie kwijt en moeten ze ook andere officiële taxi's tot hun domein toelaten.

De Telegraaf,

  • gele taxi's
  • zwart-gele taxi's
  • zwart-oranje taxi's

Voor de eerste keer in de geschiedenis van de gele taxi's in New York worden nu ook wagens van het Japanse merk Honda gebruikt.

De Standaard,

Er rijden 11.000 zwartgele taxi's door de straten van Barcelona. Drie seconden je arm omhoog steken en er stopt er één voor je neus.

De Standaard,

De plek valt enigszins uit de toon in het zakendistrict van Toronto, temidden van spiegelglazen kantoortorens, gehaaste driedelige pakken, toeterende zwart-oranje taxi's en een zweem van hot dogs.

NRC,

  • een Londense taxi
  • Parijse taxi's

Hij staarde naar de foto van een blonde speerwerpster – een mooie vrouw, breedgeschouderd – en herinnerde zich de ironische woorden die Jevgeni gesproken had, halfdronken, bij het afscheid in een Londense taxi: My regards to your fine, strong and healthy peasant-girl.

Hokwerda's kind, Oek de Jong,

Ooit liet zij Parijse taxi's "bewerken" door kunstenaars als Pistoletto en Morellet (de maquettes staan op de tentoonstelling).

De Standaard,

met adjectivisch tegenwoordig deelwoord


  • de, een klaarstaande taxi
  • de, een wachtende taxi
  • aanrijdende taxi's
  • afrijdende taxi's

Na een etentje in een Italiaans restaurant wandelde Constantin door de kou naar de klaarstaande taxi om de deur voor Lena open te houden.

Poes poes poes, Paul Mennes,

Terwijl Emily, met een kort gegiechel, binnengaat, kijkt hij snel de straat in. Geen leven. Geen geluid zelfs. Eén auto, en dan nog geparkeerd, een eind verder. Een wachtende taxi.

Emily Beyns, of Het heilig zwijgen. Dl. 1: Verwanten, Clem Schouwenaars,

Ook hier moeten de aan- en af rijdende taxi's door een woonstraat rijden om bij het 'bedrijfspand' te komen.

Meppeler Courant,

met adjectivisch voltooid deelwoord


  • de bestelde taxi's
  • de gesubsidieerde taxi's

De bestelde taxi's verschenen op tijd en in een kleine verkeersstoet reed het gezelschap naar het Concertgebouw.

De Cock en de moord op melodie, Appie Baantjer,

Ze dwongen een comfortabel openbaar vervoer op hun maat af: gesubsidieerde taxi's en belbussen bepalen het straatbeeld.

http://www.knack.be,

met voorzetselgroep


  • taxi's met een vergunning

Het fraudeteam stuitte verder op bedrijven die taxi's met een vergunning aan derden ter beschikking stelden.

NRC,

in voorzetselgroep


  • in de, een taxi

In de taxi op weg naar huis dacht ik na over een romance tussen een weerman en een oude dame, zodat ik niet hoefde na te denken over al het andere.

Fantoompijn, Arnon Grunberg,

Op het vliegveld wachten we nog op de twee andere gasten en rijden daarna in een taxi door de vroegere bananen- en palmolieplantage van de United Fruit Company naar Sierpe.

http://www.reisomdewereld.nl/middenamerika/costaricav1.html

  • in een taxi springen
  • in een taxi stappen

Hoewel wijzelf rijbewijs noch auto bezitten - het ene sluit het andere niet uit - hebben ook wij het moeilijk om te bedenken dat we ergens uit een station of luchthaven zouden stappen en niet meteen in een taxi kunnen springen.

De Standaard,

Als zij aan het slot in een taxi stapt, weten we precies waar ze zich heen laat rijden.

NRC,

  • met de, een taxi

In het Finse dorp Haukivaara gaan de kinderen met de taxi naar school. Reden: er zitten te veel hongerige wolven in de buurt.

De Standaard,

Reis met de trein, en wij zorgen ervoor dat u met een taxi aan uw hotel wordt afgeleverd.

De Standaard,

  • met een taxi rijden

Je hebt een vergunning nodig om met een taxi te rijden in New York City.

De Standaard,

  • op een taxi

Vanaf woensdag kan iedereen die haast heeft, op de eerste motortaxi in Amsterdam springen. Voortaan moeten passagiers in de stad niet alleen uitkijken naar de lichtbakken op een taxi, maar ook naar een motorrijder met op zijn helm het woord Taxi.

Het Parool,

  • wachten op de taxi

Ze wachten op de taxi, staand bij de voordeur.

De asielzoeker, Arnon Grunberg,

  • per taxi
  • vervoer per taxi

Als hij in Herentals de laatste trein had gemist liet hij zich per taxi naar huis voeren.

Een lichtgevoelige jongen, Walter van den Broeck,

Ziekenvervoer. Voor vervoer per taxi, openbaar vervoer of privé-auto in verband met medische behandelingen gelden bepaalde regels.

http://www.zvn.nl/index.html

  • uit de taxi stappen
  • iemand uit de taxi helpen

Ik betaalde en we stapten uit de taxi.

Fantoompijn, Arnon Grunberg,

Abdullah hielp zijn vrouw uit de taxi en liep naar de kofferbak waar de chauffeur de koffers uitlaadde. Buigend nam hij het ritgeld van Abdullah aan en nam weer plaats achter het stuur.

Minnares van de duivel, Naima el Bezaz,

  • de achterbank van de taxi
  • de deuren van de taxi
  • meters van taxi's
  • het gebruik van een taxi

Terug op de achterbank van de taxi leek ik hoogstens onder de indruk van het geconstateerde cultuurverschil tussen Chinezen en westerlingen: daar moest ik ooit nog eens een beschouwing aan wijden.

NRC,

De enige bescherming voor de klant die Financiën inbouwde, is de vereiste om de prijs per kilometer in blokletters te vermelden op de deuren van de taxi.

De Standaard,

Meters van taxi's worden gekeurd [...]. Chauffeurs en passagiers van Overijsselse taxi's kunnen er binnenkort op vertrouwen dat de juiste ritprijs in rekening wordt gebracht.

Meppeler Courant,

Het gebruik van een taxi wordt door de verzekeraars alleen vergoed op medische indicatie.

Algemeen Dagblad,

  • de prijzen voor een taxi

De prijzen voor een taxi zijn op dit moment veel te hoog.

De Telegraaf,

met ander, nevengeschikt substantief


  • de taxi of het openbaar vervoer
  • taxi's en busjes
  • bus en taxi
  • trein en taxi
  • trein, bus, metro of taxi
  • auto's en taxi's

Ik kan wel met de taxi of het openbaar vervoer gaan, maar dat is erg duur en de bussen komen niet overal.

De Limburger,

De taxi's en busjes zijn een verhaal apart. Mocht je gebruik maken van deze vervoersmiddelen dan moet je vóóraf een prijs afspreken. Om vervelende situaties te voorkomen.

http://home.hccnet.nl/h.vd.heuvel/reisverslag/inleiding/inleiding.html,

Naast de buurt-, dorps- en belbussen kennen we tegenwoordig ook nog de zogenaamde Bustaxi's en Streekbuxi's, combinatie van bus en taxi, die geen vaste route rijden, maar de passagiers ophalen en naar hun bestemming brengen.

http://members.brabant.chello.nl/~vanderwerfm/bussen/buurtbel.htm,

Hierbij moet worden gedacht aan forenzen die dagelijks gebruik maken van trein en taxi en jongeren die in het weekeinde na een avondje stappen veilig en goedkoop naar huis kunnen.

De Telegraaf,

Het dynamische symbool-karakter van dit werk past goed in deze omgeving waar veel reizigers passeren op weg naar trein, bus, metro of taxi.

NRC,

In het beslist merkwaardige station van Edinburgh - auto's en taxi's rijden gewoon door het station zodat de reiziger bijna tot op het perron wordt gebracht - neemt Scottish Rail de beurt over om de 242 km tot Aberdeen te overbruggen met een dieselelektrische trein.

De Standaard,

Vaste verbindingen


een taxi delen


  1. samen met andere passagiers gebruik maken van een taxi

    De Interliner-taxi is een deeltaxi. Het kan zijn dat u de taxi moet delen met medepassagiers. Hierdoor kan de reis soms wat langer duren.

    http://www.interliner.nl/informatie/index.html

    Inwoners van kleine dorpen kunnen zich door samen een taxi te delen naar een bushalte of station laten brengen.

    Utrechts Nieuwsblad,

elektrische taxi


  1. door een elektromotor aangedreven taxi, waarvan de accu of batterij moet worden opgeladen bij een laadpunt

    Laat ik 'ns een voorspelling doen: 2010 gaat de geschiedenis in als het jaar waarin elektrisch aangedreven auto's (eindelijk) zijn doorgebroken. Ja, stil maar: ik weet heus wel dat begin vorig eeuw in allerlei wereldsteden al elektrische taxi's rondreden.

    https://www.autokopen.nl/columns/2010/april/25767-stroomautos,

medische taxi


  1. (neologisme)
    taxi die medische apparatuur aan boord heeft en waarin een ervaren taxichauffeur die zelf ook geschoold is in hulp bij ziekte en ongevallen een hulpverlener, bv. een arts, naar plaatsen vervoert waar medische hulp nodig is

    Synoniem: ambulancetaxi; ambutaxi; meditaxi

    De huisartsen krijgen vanaf maandag een nieuw systeem voor avond- en weekenddiensten. Ze worden rondgereden in een 'medische taxi' [...]. Vanaf maandag staat er een knalgele auto klaar voor de dienstdoende arts. Deze auto ziet er uit als een ambulance en is voorzien van zwaailicht en sirene. De chauffeurs van deze auto zijn tevens opgeleid als medisch assistent. In speciale gevallen kan de auto toestemming krijgen om met toeters en bellen uit te rukken.

    http://www.denoordoostpolder.nl/nieuws/14126/%E2%80%98ambulance%E2%80%99-voor-huisartsen/,

    Ambutaxi. Zo wordt in Nederland een medische taxi genoemd. Het woord is een samensmelting van 'ambulance' en 'taxi' en kwam in 2002 voor het eerst in het nieuws. Aan dit voertuig werden nl. bijkomende eisen gesteld voor wat betreft de herkenbaarheid. Een dergelijke taxi mocht slechts een blauw zwaailicht en sirene voeren indien de inzittende arts met spoed naar een hospitaal moet. De 'ambutaxi' moet ook geel van kleur zijn.

    http://marcdecoster.blogspot.nl/2009_10_01_archive.html,

    Drie jaar geleden is de Wegenverkeerswet zo aangepast dat die visiteauto's bij spoedgevallen een blauw zwaailicht mogen voeren na overleg met de Centrale Post Ambulancevervoer (CPA). Die regeling blijkt niet afdoende. De tientallen zogeheten ambu-taxi's of medische taxi's in Nederland hebben allemaal een andere kleur. Er zijn huisartsen die een taxi leasen en ombouwen. Bij de een staat 'doktersdienst' op de auto, bij de ander 'ambulance'.

    de Volkskrant,

    Etymologie


    Aard herkomst inheems woord
    Vroegste datering 2002

Woordfamilie


Als deel van een afleiding


Als deel van een afleiding


Als rechterlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Als linkerlid in samenstellingen en samenkoppelingen


Als deel van een samenstellende samenstelling